Hướng tới đào tạo kỹ sư với Đại học Hàng không Moscow từ 2027

Trong chuyến công tác tại Moscow từ ngày 26–28/10/2026, đoàn Trường Đại học Giao thông vận tải (UTC) đã làm việc với Viện Hàng không Moscow (MAI), Liên bang Nga, nhằm thúc đẩy hợp tác đào tạo và nghiên cứu công nghệ hàng không. Hai bên tập trung thảo luận việc phát triển ngành Kỹ thuật hàng không tại UTC, đồng thời tìm kiếm cơ hội nghiên cứu thiết bị bay không người lái và các giải pháp phục vụ giao thông vận tải.

Hướng tới xây dựng chương trình đào tạo kỹ thuật hàng không

Đoàn công tác UTC do PGS.TS. Nguyễn Văn Hùng, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường, dẫn đầu. Tại MAI, đoàn được GS. Andrey Vladimirovich Ivanov, Phó Hiệu trưởng phụ trách nghiên cứu khoa học, chủ trì đón tiếp và làm việc. Cuộc gặp là một phần trong chương trình tăng cường hợp tác với các cơ sở đào tạo kỹ thuật hàng đầu của Nga, gắn nghiên cứu khoa học với nhu cầu phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao tại Việt Nam.

Viện Hàng không Moscow là cơ sở giáo dục đại học có thế mạnh trong đào tạo và nghiên cứu hàng không, vũ trụ, hệ thống điều khiển và các công nghệ kỹ thuật tiên tiến. Nhà trường duy trì quan hệ hợp tác với nhiều doanh nghiệp và tổ chức công nghệ lớn của Nga, tạo điều kiện kết nối hoạt động giảng dạy với nghiên cứu và phát triển sản phẩm.

Trong chương trình làm việc, đoàn UTC tham quan các phòng thí nghiệm về thiết kế và chứng nhận thiết bị hàng không, tìm hiểu hệ thống mẫu vật, cụm chi tiết và kết cấu máy bay được sử dụng trong đào tạo kỹ sư. Các cơ sở thực hành này giúp sinh viên tiếp cận cấu tạo, nguyên lý vận hành và những yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị hàng không.

Đáng chú ý, đoàn khảo sát trạm quỹ đạo Almaz tại Viện Hàng không vũ trụ thuộc MAI. Tại đây, các mẫu thiết bị và hệ thống kỹ thuật được sử dụng phục vụ nghiên cứu, giảng dạy về công nghệ vũ trụ, hệ thống điều khiển và kỹ thuật hàng không – vũ trụ. Hoạt động khảo sát giúp UTC tìm hiểu cách MAI tổ chức đào tạo gắn với hạ tầng nghiên cứu chuyên sâu.

Trên cơ sở những nội dung trao đổi, UTC đề nghị MAI hỗ trợ xây dựng chương trình đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên để từng bước phát triển ngành Kỹ thuật hàng không. Theo định hướng của nhà trường, chương trình dự kiến tuyển sinh khóa đầu tiên vào năm 2027, đòi hỏi sự chuẩn bị về nội dung đào tạo, nhân lực giảng dạy và điều kiện thực hành.

Hai trường thảo luận khả năng triển khai các chương trình đào tạo liên kết và cấp bằng kép ở trình độ đại học, thạc sĩ. Những mô hình này được xem xét nhằm kết hợp năng lực đào tạo của UTC với kinh nghiệm chuyên môn, đội ngũ giảng viên và hệ thống phòng thí nghiệm của MAI.

Một phương án khác được đề cập là kết hợp học liệu số và nền tảng đào tạo trực tuyến với các giai đoạn học tập, thực hành và nghiên cứu trực tiếp tại Nga. Cách tiếp cận này có thể giúp người học tiếp cận kiến thức nền tảng từ xa, đồng thời sử dụng cơ sở vật chất chuyên ngành của MAI trong những học phần cần thực nghiệm.

Hoạt động bồi dưỡng giảng viên cũng được UTC xác định là nội dung quan trọng trong quá trình chuẩn bị mở ngành. Việc cử giảng viên tham gia các chương trình đào tạo, nghiên cứu và thực hành tại MAI được hai bên xem xét như một hướng phát triển năng lực chuyên môn lâu dài.

Ưu tiên nghiên cứu UAV và các phương tiện bay thế hệ mới

Bên cạnh đào tạo kỹ thuật hàng không, hai trường dành sự quan tâm đáng kể cho nghiên cứu thiết bị bay không người lái (UAV), drone và phương tiện bay điện có khả năng cất, hạ cánh thẳng đứng (eVTOL). Đây là những lĩnh vực có khả năng kết nối công nghệ hàng không với các bài toán thực tiễn của ngành giao thông vận tải.

Trong lĩnh vực quản lý hạ tầng, UAV được xem xét như một công cụ hỗ trợ giám sát và kiểm tra tình trạng công trình giao thông. Thiết bị bay có thể phục vụ thu thập hình ảnh, dữ liệu tại những vị trí khó tiếp cận, hỗ trợ đánh giá hiện trạng cầu, đường và các công trình có quy mô lớn.

Hai bên cũng trao đổi tiềm năng sử dụng phương tiện bay không người lái trong hoạt động cứu hộ, cứu nạn khi xảy ra thiên tai. Những phương tiện này có thể hỗ trợ quan sát khu vực bị ảnh hưởng, cung cấp thông tin phục vụ đánh giá hiện trường và góp phần nâng cao khả năng tiếp cận những địa điểm mà phương tiện mặt đất gặp khó khăn.

Một hướng ứng dụng khác được đề cập là phát triển các giải pháp logistics đô thị. Việc nghiên cứu drone và phương tiện eVTOL mở ra khả năng tìm hiểu những mô hình vận chuyển mới, trong đó công nghệ hàng không được kết hợp với hệ thống quản lý, điều hành và hạ tầng giao thông hiện có.

Đối với MAI, nghiên cứu phương tiện bay không người lái là một trong những lĩnh vực đã được triển khai trong các chương trình khoa học và hợp tác công nghệ. Tháng 9/2026, tại Diễn đàn khoa học Nga – Việt về hợp tác công nghệ chiến lược, MAI giới thiệu nguyên mẫu phương tiện bay không người lái vận chuyển hàng hóa có khả năng cất, hạ cánh thẳng đứng và chuyển sang chế độ bay ngang.

Theo thông tin do MAI công bố, nguyên mẫu này có tải trọng hữu ích hơn 500 kg, sử dụng tám động cơ, trong đó bốn động cơ có thể thay đổi góc nghiêng. Nhà trường cũng giới thiệu cụm động lực có khả năng điều chỉnh hướng lực đẩy, một thành phần kỹ thuật phục vụ quá trình chuyển đổi giữa chế độ bay thẳng đứng và bay ngang.

Những kết quả nghiên cứu được MAI công bố cho thấy kinh nghiệm của nhà trường trong phát triển các hệ thống bay mới, từ thiết kế phương tiện đến công nghệ động lực và điều khiển. Đây cũng là những lĩnh vực có liên quan đến các định hướng hợp tác UAV và eVTOL được UTC đề xuất trong chuyến thăm.

Tại cuộc làm việc, hai trường thống nhất xem UAV là một trong những hướng có tiềm năng để khởi động hợp tác nghiên cứu. Các nội dung trao đổi còn mở rộng sang khả năng kết hợp công nghệ điều khiển, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và công nghệ không gian nhằm giải quyết những vấn đề thực tế trong giao thông vận tải.

Mở rộng kết nối nghiên cứu và đào tạo hàng không

Hoạt động hợp tác với UTC diễn ra trong bối cảnh MAI đang tăng cường quan hệ với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu tại Việt Nam. Theo thông tin từ nhà trường, hiện có hơn 100 sinh viên Việt Nam theo học tại MAI, trong các lĩnh vực như hệ thống điều khiển, thiết kế và khai thác hệ thống hàng không – vũ trụ, động cơ máy bay, điện tử vô tuyến và công nghệ thông tin.

MAI duy trì hợp tác với Học viện Kỹ thuật Quân sự từ năm 2005 và tham gia Liên minh các trường đại học kỹ thuật Nga – Việt từ tháng 12/2023. Năm 2024, trường ký thỏa thuận trao đổi học thuật với Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, tiếp tục mở rộng các chương trình hợp tác giáo dục.

Trong tháng 9/2026, MAI cũng đón các đoàn công tác của Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và Đại học Bách khoa Hà Nội. Các cuộc gặp tập trung vào phát triển chương trình đào tạo chung, trao đổi học thuật và tổ chức các hoạt động nghiên cứu, trong đó có những lĩnh vực liên quan đến UAV và vệ tinh.

Trước đó, tháng 12/2025, đoàn Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã thăm MAI để trao đổi về các dự án đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ thông tin, hệ thống hàng không không người lái và thực tế ảo. Đoàn cũng tham quan phòng thí nghiệm trên cơ sở trạm quỹ đạo Almaz và Trung tâm Năng lực Công nghệ điện tử hàng không của trường.

Đối với UTC, chuyến thăm MAI tập trung vào hai định hướng có liên hệ trực tiếp với chiến lược phát triển của nhà trường: chuẩn bị nguồn lực để mở ngành Kỹ thuật hàng không và hình thành các hoạt động nghiên cứu ứng dụng công nghệ bay trong giao thông vận tải.

Những nội dung được thảo luận, từ đào tạo liên kết, bồi dưỡng giảng viên đến khai thác phòng thí nghiệm và phát triển UAV, là cơ sở để hai trường tiếp tục xem xét các chương trình hợp tác cụ thể. Mục tiêu tuyển sinh ngành Kỹ thuật hàng không vào năm 2027 cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục chuẩn bị đội ngũ giảng dạy, chương trình học và điều kiện thực hành trong thời gian tới.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ Trường Đại học Giao thông vận tải:
utc.edu.vn/hieu-truong-truong-dai-hoc-giao-thong-van-tai-lam-viec-voi-cac-truong-dai-hoc-hang-dau-cua-lien-bang-nga-thuc-day-hop-tac-ve-cong-nghe-chien-luoc