Nga và Việt Nam nghiên cứu trao đổi chứng từ điện tử xuyên biên giới

Các cơ quan và doanh nghiệp công nghệ của hai nước đang nghiên cứu mô hình trao đổi chứng từ điện tử xuyên biên giới, với trọng tâm là công nhận chữ ký điện tử và xây dựng hạ tầng tin cậy số. Nếu được triển khai, doanh nghiệp có thể trao đổi tài liệu điện tử có giá trị pháp lý với đối tác ở nước còn lại mà vẫn sử dụng chữ ký điện tử theo quy định trong nước.

Tham gia quá trình này có Bộ Phát triển Kỹ thuật số, Truyền thông và Truyền thông đại chúng Liên bang Nga, Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, SKB Kontur và Gazinformservice. Trong chuyến công tác tại Moskva và Saint Petersburg, đoàn Việt Nam đã có một loạt cuộc làm việc với phía Nga để tìm hiểu mô hình chữ ký điện tử, hoạt động của các tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực và những dịch vụ tin cậy.

Đại diện Bộ Phát triển Kỹ thuật số Nga tham gia các cuộc trao đổi có bà Tatiana Skvortsova, Giám đốc Vụ Phát triển công nghệ định danh số. Các chuyên gia của Viện Nghiên cứu Voskhod và CryptoPro cũng tham gia thảo luận về những phương án có thể sử dụng để tổ chức trao đổi tài liệu điện tử có giá trị pháp lý giữa doanh nghiệp hai nước.

Một trong những vấn đề trọng tâm là cách xác thực chữ ký điện tử khi tài liệu được chuyển qua biên giới. Theo mô hình được thảo luận, doanh nghiệp không cần chuyển sang sử dụng một loại chữ ký điện tử mới do nước đối tác phát hành. Các bên vẫn sử dụng chữ ký được cấp và quản lý theo quy định của quốc gia mình, trong khi tính hợp lệ của chữ ký khi trao đổi xuyên biên giới được xác nhận thông qua các dịch vụ xác thực tin cậy của hai nước.

SKB Kontur giới thiệu kinh nghiệm triển khai trao đổi chứng từ điện tử với các quốc gia khác, còn Gazinformservice trình bày cơ chế kiểm tra chữ ký điện tử nước ngoài thông qua dịch vụ xác thực. Với cách tiếp cận này, quá trình xác minh kỹ thuật diễn ra phía sau hệ thống, trong khi doanh nghiệp có thể tiếp tục quy trình ký và gửi tài liệu tương tự cách đang thực hiện với các giao dịch trong nước.

Mô hình tương tự đã được áp dụng trong trao đổi chứng từ điện tử xuyên biên giới giữa Nga và Uzbekistan từ tháng 9/2026. Trong cơ chế này, Gazinformservice đảm nhiệm việc xác minh chữ ký điện tử nước ngoài ở phía Nga, còn phía Uzbekistan sử dụng dịch vụ tin cậy quốc gia Unicon. Đây cũng là một trong những kinh nghiệm được đưa ra khi hai bên thảo luận phương án dành cho Việt Nam.

Theo ông Dmitry Tameev, phụ trách dự án trao đổi chứng từ điện tử xuyên biên giới tại SKB Kontur, phía Việt Nam dự kiến tiếp tục hợp tác với các tổ chức chứng thực và dịch vụ tin cậy của Nga, trong đó có các vấn đề liên quan đến tiêu chuẩn mật mã và công nhận lẫn nhau đối với chữ ký điện tử. Hai bên đã thống nhất sử dụng mô hình xác thực qua dịch vụ tin cậy làm cơ sở để tiếp tục nghiên cứu dự án thí điểm.

Ông Sergey Kiryushkin, phụ trách trung tâm chứng thực được công nhận của Gazinformservice, cho biết đây là lần đầu tiên một cơ quan quản lý nước ngoài trong lĩnh vực chữ ký điện tử đến Nga để trao đổi kinh nghiệm về bài toán công nhận chữ ký điện tử nước ngoài và chuẩn bị cho một dự án công nhận lẫn nhau giữa hai quốc gia.

Sau các cuộc làm việc, các bên thống nhất tiếp tục nghiên cứu kỹ thuật đối với mô hình công nhận chữ ký điện tử và khả năng triển khai dự án thí điểm về trao đổi chứng từ điện tử xuyên biên giới. Một chuyến thăm đáp lễ cũng được dự kiến nhằm tiếp tục tham vấn kỹ thuật và tìm hiểu các doanh nghiệp, tổ chức tham gia thị trường tại Việt Nam.

SKB Kontur bắt đầu phát triển hoạt động trao đổi chứng từ điện tử xuyên biên giới từ năm 2024. Đến nay, hệ thống của doanh nghiệp này đã hỗ trợ trao đổi tài liệu điện tử với Belarus, Trung Quốc, Kazakhstan và Uzbekistan. Việt Nam đang nằm trong nhóm thị trường được nghiên cứu tiếp theo, cùng định hướng mở rộng sang các quốc gia khác thuộc Liên minh Kinh tế Á – Âu, Đông Nam Á và Trung Đông.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ SKB Kontur:
kontur.ru/press/news/88174-kontur_rossiya_i_vetnam_prorabatyvayut_zapusk_transgranichnogo_edo