Du học Nga có được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự?

Ngày 8/9/2026, cơ quan chức năng Bộ Quốc phòng đã trả lời trường hợp một công dân sinh năm 2007 thôi học đại học trong nước để chuẩn bị sang Nga du học và muốn tiếp tục được tạm hoãn gọi nhập ngũ. Theo hướng dẫn, công dân cần nộp đơn đề nghị tạm hoãn cùng các giấy tờ liên quan qua Ban Chỉ huy quân sự cấp xã nơi cư trú để được xem xét theo quy định.

Trường hợp được gửi tới Bộ Quốc phòng khá sát với tình huống có thể gặp ở một số tân sinh viên chuẩn bị sang Nga. Công dân này nhập học một trường đại học tại Việt Nam năm 2025 và đã thực hiện thủ tục tạm hoãn nghĩa vụ quân sự. Đến tháng 9/2026, người này hoàn tất thủ tục thôi học tại trường trong nước, đồng thời đã có visa du học và thư mời nhập học chính thức của một cơ sở giáo dục tại Nga.

Vấn đề được đặt ra là sau khi thôi học tại Việt Nam, việc đã có thư mời và visa du học Nga có đồng nghĩa với việc đương nhiên tiếp tục được tạm hoãn gọi nhập ngũ hay không.

Trong câu trả lời, Bộ Quốc phòng dẫn điểm g khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự số 78/2015/QH13. Quy định này áp dụng việc tạm hoãn gọi nhập ngũ đối với người đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy tại cơ sở giáo dục đại học; hoặc trình độ cao đẳng hệ chính quy tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.

Điểm cần lưu ý là câu trả lời của Bộ Quốc phòng không khẳng định rằng cứ có visa và thư mời nhập học tại Nga thì công dân tự động được tạm hoãn. Cơ quan chức năng nêu rõ: nếu công dân đủ điều kiện theo quy định trên, hồ sơ sẽ được Hội đồng Nghĩa vụ quân sự cấp xã xét duyệt và báo cáo Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định tạm hoãn gọi nhập ngũ.

Do đó, với học sinh, sinh viên chuẩn bị du học Nga, không nên hiểu việc đã được trường Nga tiếp nhận hoặc đã được cấp visa là thủ tục thay thế cho việc giải quyết nghĩa vụ quân sự tại Việt Nam. Việc tạm hoãn cần được cơ quan có thẩm quyền xem xét và có quyết định theo quy định.

Về thủ tục, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng yêu cầu công dân nộp đơn đề nghị tạm hoãn nghĩa vụ quân sự kèm các giấy tờ liên quan qua Ban Chỉ huy quân sự cấp xã nơi cư trú. Cơ quan này sẽ tổng hợp danh sách và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đáng chú ý, câu trả lời được công bố không đưa ra một danh mục hồ sơ riêng áp dụng cho người đi du học Nga, cũng không khẳng định cụ thể rằng visa, thư mời nhập học hay giấy xác nhận thôi học là những giấy tờ nào bắt buộc phải nộp. Vì vậy, sinh viên thuộc trường hợp tương tự nên làm việc trực tiếp với Ban Chỉ huy quân sự cấp xã nơi cư trú để được hướng dẫn về giấy tờ cần thiết cho hồ sơ của mình, thay vì tự suy đoán rằng chỉ cần xuất trình visa hoặc thư mời nhập học là đủ.

Đối với những sinh viên đang chuẩn bị sang Nga, vấn đề này nên được xử lý trước khi xuất cảnh. Việc đã từng được tạm hoãn khi học một trường đại học tại Việt Nam không có nghĩa quyết định đó mặc nhiên tiếp tục áp dụng sau khi sinh viên thôi học và chuyển sang một cơ sở đào tạo khác. Trường hợp cụ thể vẫn phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét trên cơ sở quy định hiện hành và hồ sơ của công dân.

Thông tin trên đặc biệt đáng lưu ý với các tân sinh viên nam trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự đang chuẩn bị du học Nga: cần chủ động kiểm tra tình trạng nghĩa vụ quân sự của mình và hoàn tất thủ tục cần thiết tại địa phương, thay vì chờ đến sát ngày bay mới xử lý.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Báo Quân đội nhân dân: qdnd.vn/ban-doc/thu-ban-doc/thu-tuc-tam-hoan-goi-nhap-ngu-voi-cong-dan-di-du-hoc-1057026
• VietNamNet: vietnamnet.vn/bo-quoc-phong-tra-loi-ve-nghia-vu-quan-su-khi-thoi-hoc-trong-nuoc-de-du-hoc-nga-2554937.html