Bộ Khoa học và Công nghệ thúc đẩy hợp tác nghiên cứu chung với Nga

Ngày 8/10/2026, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân có buổi làm việc với đoàn đại biểu Liên bang Nga do ông Valery Fadeev, Cố vấn Tổng thống Nga, dẫn đầu. Hai bên trao đổi về việc tăng cường hợp tác nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ chiến lược, đào tạo nhân lực và kết nối các tổ chức nghiên cứu, trường đại học, hướng tới mở rộng những chương trình hợp tác có tính ứng dụng giữa hai quốc gia.

Tham gia đoàn công tác Nga còn có ông V.V. Murashkin, Trưởng Cơ quan đại diện Cơ quan Hợp tác Liên bang Nga (Rossotrudnichestvo) tại Việt Nam. Buổi gặp diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và Liên bang Nga đang triển khai nhiều hoạt động hợp tác về khoa học, giáo dục và công nghệ, đồng thời thúc đẩy các chương trình giao lưu chuyên gia, giảng viên và sinh viên.

Tại cuộc làm việc, phía Việt Nam khẳng định cam kết tiếp tục phát triển quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Liên bang Nga, trong đó khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là những lĩnh vực được quan tâm. Việc tăng cường kết nối với các đối tác Nga được đặt trong định hướng mở rộng hợp tác quốc tế, tiếp cận tri thức và phát triển năng lực nghiên cứu trong nước.

Hai bên ghi nhận những kết quả hợp tác đã đạt được trong thời gian qua, đặc biệt là các hoạt động nghiên cứu chung và quan hệ giữa những cơ sở khoa học, giáo dục của Việt Nam và Nga. Đây được xem là nền tảng để tiếp tục phát triển các chương trình hợp tác chuyên sâu, gắn hoạt động nghiên cứu với nhu cầu đào tạo và ứng dụng công nghệ.

Một trong những cơ chế hợp tác được đề cập là Ủy ban hợp tác Nga – Việt Nam về giáo dục, khoa học và công nghệ. Thông qua cơ chế này, các bên có điều kiện trao đổi về những định hướng ưu tiên, kết nối các tổ chức chuyên ngành và thúc đẩy những sáng kiến nghiên cứu, đào tạo phù hợp với nhu cầu phát triển của mỗi quốc gia.

Bên cạnh hợp tác ở cấp cơ quan quản lý, quan hệ trực tiếp giữa các viện nghiên cứu và trường đại học được đánh giá là yếu tố quan trọng trong việc duy trì hoạt động khoa học chung. Những kết nối này tạo điều kiện để các nhà nghiên cứu trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm và cùng tham gia giải quyết những vấn đề khoa học, công nghệ cụ thể.

Tại buổi làm việc, hai bên tập trung thảo luận về khả năng thúc đẩy hợp tác nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược. Đây là hướng hợp tác gắn với nhu cầu nâng cao năng lực khoa học, công nghệ và khả năng tiếp cận những thành tựu nghiên cứu mới.

Đối với Việt Nam, phát triển công nghệ chiến lược có ý nghĩa trong quá trình nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, hiện đại hóa các ngành kinh tế và xây dựng nguồn nhân lực khoa học chất lượng cao. Trong khi đó, Liên bang Nga có hệ thống các viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức khoa học hoạt động trên nhiều lĩnh vực chuyên sâu, tạo cơ sở để hai bên tìm kiếm những chủ đề hợp tác phù hợp.

Tuy nhiên, tại cuộc gặp ngày 8/10, thông tin được công bố mới tập trung vào định hướng tăng cường hợp tác nghiên cứu công nghệ chiến lược. Hai bên chưa công bố danh mục dự án mới, lĩnh vực công nghệ cụ thể hoặc thỏa thuận triển khai với kinh phí và tiến độ xác định.

Ngoài hoạt động nghiên cứu, việc nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ chuyên gia cũng được đưa vào nội dung trao đổi. Hai bên quan tâm đến khả năng tổ chức các chương trình bồi dưỡng, chia sẻ kinh nghiệm và tạo điều kiện để cán bộ khoa học tiếp cận môi trường nghiên cứu của đối tác.

Đây là hướng hợp tác có thể hỗ trợ quá trình phát triển năng lực nghiên cứu, đặc biệt khi các công nghệ mới đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức chuyên ngành, kỹ năng thực nghiệm và khả năng làm việc trong những nhóm nghiên cứu đa lĩnh vực.

Một nội dung đáng chú ý khác là thúc đẩy trao đổi chuyên gia và các nhà khoa học trẻ. Thông qua những chương trình trao đổi học thuật, nhà nghiên cứu có cơ hội tiếp cận phương pháp nghiên cứu, hệ thống phòng thí nghiệm và kinh nghiệm tổ chức hoạt động khoa học tại các cơ sở đối tác.

Đối với các nhà khoa học trẻ, việc tham gia những dự án quốc tế còn tạo điều kiện mở rộng mạng lưới chuyên môn, phát triển kỹ năng nghiên cứu và xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn. Đây là yếu tố có ý nghĩa trong quá trình hình thành các nhóm nghiên cứu chung giữa trường đại học, viện nghiên cứu của Việt Nam và Liên bang Nga.

Trong chương trình làm việc, các đại biểu dành sự quan tâm đặc biệt cho việc thúc đẩy hợp tác trong khuôn khổ Năm hợp tác về Khoa học và Giáo dục giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Theo các bên, những hoạt động trong khuôn khổ này không chỉ góp phần tăng cường trao đổi chuyên môn mà còn tạo điều kiện mở rộng sự hiểu biết giữa cộng đồng khoa học, giảng viên và sinh viên hai nước. Việc kết hợp các chương trình nghiên cứu với giáo dục và giao lưu văn hóa cũng được xem là một hướng tiếp cận nhằm phát triển quan hệ hợp tác bền vững.

Các sáng kiến chung trong khoa học, công nghệ và giáo dục có thể được triển khai dưới nhiều hình thức, từ hội thảo chuyên ngành, trao đổi chuyên gia đến những dự án nghiên cứu và chương trình đào tạo phối hợp. Trong đó, vai trò chủ động của các viện nghiên cứu và trường đại học được nhấn mạnh, bởi đây là những đơn vị trực tiếp tổ chức hoạt động chuyên môn và đào tạo nhân lực.

Hai bên cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục mở rộng các mối liên hệ trực tiếp giữa những tổ chức chuyên ngành của Việt Nam và Nga. Thay vì chỉ duy trì hoạt động trao đổi ở cấp cơ quan quản lý, việc kết nối các nhóm nghiên cứu và đơn vị đào tạo có thể giúp xác định rõ hơn nhu cầu, năng lực và khả năng phối hợp trong từng lĩnh vực.

Đối với giáo dục đại học, những định hướng này có liên hệ trực tiếp với hoạt động đào tạo sau đại học, phát triển đội ngũ giảng viên và nghiên cứu sinh. Các chương trình nghiên cứu chung, nếu được triển khai, có thể tạo thêm môi trường học thuật để người học tham gia những đề tài chuyên sâu và tiếp cận kinh nghiệm từ các nhóm nghiên cứu quốc tế.

Sự tham gia của Rossotrudnichestvo trong đoàn đại biểu Nga cũng cho thấy mối liên hệ giữa hợp tác khoa học với các hoạt động giáo dục và giao lưu nhân văn. Cơ quan này đang hỗ trợ nhiều chương trình giới thiệu tiếng Nga, văn hóa Nga và kết nối giáo dục tại Việt Nam, góp phần duy trì các kênh giao lưu giữa cơ sở đào tạo và cộng đồng người học hai nước.

Trong bối cảnh nhu cầu phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ ngày càng lớn, việc mở rộng hợp tác quốc tế không chỉ hướng đến tiếp nhận tri thức mà còn tạo điều kiện để các cơ sở nghiên cứu cùng phát triển năng lực chuyên môn. Những hoạt động trao đổi chuyên gia, đào tạo và nghiên cứu chung có thể bổ trợ lẫn nhau, góp phần hình thành các mối quan hệ hợp tác có chiều sâu.

Buổi làm việc ngày 8/10 giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và đoàn đại biểu Liên bang Nga tiếp tục khẳng định sự quan tâm của hai bên đối với lĩnh vực khoa học, công nghệ và giáo dục. Từ những kết quả hợp tác đã có, các bên hướng tới tăng cường nghiên cứu chung, phát triển nguồn nhân lực và mở rộng kết nối trực tiếp giữa các tổ chức chuyên môn, tạo cơ sở để từng bước hiện thực hóa những định hướng hợp tác trong lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam: mst.gov.vn/viet-nam-lien-bang-nga-thuc-day-hop-tac-nghien-cuu-cong-nghe-chien-luoc-197261008181452266.htm
• Trung tâm Khoa học và Văn hoá Nga tại Hà Nội: facebook.com/rcnkvn/posts/pfbid0dCsS6uAGcuBKDBHEd5htw6ktxuSQWY56fwtaUcsr9yvYBpEMRwcP6MyubJ3dydVUl