Học viện Âm nhạc Gnesin đề xuất mở cơ sở đào tạo tại Việt Nam

Ngày 6/10/2026, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông tiếp và làm việc với đoàn công tác do Cố vấn Tổng thống Liên bang Nga Valery Fadeev dẫn đầu. Hai bên trao đổi về những định hướng hợp tác văn hóa, nghệ thuật và giáo dục, trong đó đáng chú ý là đề xuất thành lập cơ sở đào tạo âm nhạc của Học viện Âm nhạc Nga Gnesin tại Việt Nam, cùng các sáng kiến hợp tác về điện ảnh và quảng bá văn hóa.

Tham dự buổi làm việc có Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế Nguyễn Phương Hòa, Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko cùng đại diện các cơ quan, đơn vị liên quan của hai nước. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và Nga đang tiếp tục triển khai các chương trình hợp tác văn hóa, thể thao và du lịch, đồng thời chuẩn bị cho những hoạt động giao lưu quy mô lớn trong năm 2027.

Phát biểu tại buổi tiếp, Thứ trưởng Tạ Quang Đông đánh giá cao sự quan tâm của đoàn công tác Nga đối với việc mở rộng hợp tác văn hóa, nghệ thuật giữa hai quốc gia. Ông khẳng định Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Liên bang Nga và mong muốn phát triển các chương trình hợp tác thiết thực, phù hợp với khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Đáp lại, Cố vấn Tổng thống Nga Valery Fadeev bày tỏ ấn tượng với những kết quả hợp tác văn hóa, thể thao và du lịch giữa hai nước. Nhân dịp này, ông chuyển thư cảm ơn của Ban Tổ chức Diễn đàn Văn hóa quốc tế Saint Petersburg lần thứ XII tới Thứ trưởng Tạ Quang Đông vì đã tham gia đóng góp ý kiến thông qua bài phát biểu ghi hình tại sự kiện.

Diễn đàn diễn ra từ ngày 24 đến 26/9/2026 với chủ đề “Liên văn hóa – Những giá trị chung”, tập trung vào vai trò của văn hóa trong đối thoại quốc tế, gìn giữ bản sắc và thúc đẩy sự hiểu biết giữa các quốc gia. Những nội dung được thảo luận tại diễn đàn cũng có liên hệ với các định hướng hợp tác văn hóa mà Việt Nam và Nga đang quan tâm phát triển.

Một trong những đề xuất nổi bật tại cuộc gặp là kế hoạch mở rộng hoạt động đào tạo âm nhạc của Học viện Âm nhạc Nga Gnesin tại Việt Nam. Theo ông Valery Fadeev, học viện mong muốn xây dựng một cơ sở đào tạo tại Việt Nam và sẵn sàng cử các chuyên gia, giảng viên có trình độ chuyên môn cao sang hỗ trợ tuyển chọn học sinh, sinh viên cũng như trực tiếp tham gia giảng dạy.

Học viện Âm nhạc Nga Gnesin là cơ sở đào tạo nghệ thuật có truyền thống lâu đời tại Moskva, hoạt động trong các lĩnh vực biểu diễn, sáng tác, nghiên cứu và sư phạm âm nhạc. Việc đề xuất mở cơ sở đào tạo tại Việt Nam cho thấy phía Nga quan tâm đến khả năng mở rộng hợp tác giáo dục nghệ thuật theo hướng trực tiếp, bên cạnh những chương trình trao đổi giảng viên, sinh viên đã được triển khai trước đây.

Thứ trưởng Tạ Quang Đông hoan nghênh đề xuất này và cho biết Việt Nam hiện có ba cơ sở đào tạo âm nhạc tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Huế. Đây là những đơn vị có thể tham gia kết nối, nghiên cứu các mô hình hợp tác với cơ sở đào tạo của Nga, đặc biệt trong những chuyên ngành mà Nga có thế mạnh.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam sẵn sàng trao đổi với các trường âm nhạc Nga nhằm mở rộng hình thức đào tạo, tạo thêm cơ hội cho người học tiếp cận phương pháp giảng dạy và kinh nghiệm chuyên môn quốc tế. Ông kỳ vọng hai bên có thể thúc đẩy quá trình chuẩn bị để công bố một mô hình hợp tác đào tạo âm nhạc mới trong khuôn khổ sự kiện “Mùa Văn hóa Nga tại Việt Nam” dự kiến tổ chức vào năm 2027.

Đề xuất của Học viện Gnesin hiện mới ở giai đoạn trao đổi định hướng. Các thông tin được công bố chưa xác định địa điểm đặt cơ sở, mô hình pháp lý, chương trình đào tạo cụ thể hoặc thời điểm tuyển sinh. Tuy nhiên, việc phía Nga chủ động đề xuất cử giảng viên và chuyên gia sang Việt Nam là một cơ sở để các bên tiếp tục nghiên cứu phương án hợp tác phù hợp.

Hợp tác giữa Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam và Học viện Âm nhạc Nga Gnesin cũng đã có nền tảng từ trước. Tháng 12/2021, hai cơ sở đào tạo ký thỏa thuận hợp tác trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc. Đây là một trong những hoạt động nhằm thúc đẩy kết nối giữa các cơ sở giáo dục nghệ thuật hai nước, tạo tiền đề cho những đề xuất hợp tác sâu hơn trong thời gian tiếp theo.

Ngoài đào tạo âm nhạc, hai bên còn thảo luận về khả năng xây dựng một chương trình giới thiệu những biểu tượng và giá trị văn hóa tiêu biểu của mỗi quốc gia, được phía Nga đề xuất dưới tên gọi “danh thiếp văn hóa”. Theo ý tưởng này, Việt Nam và Nga sẽ lựa chọn những nét đặc trưng về văn hóa, nghệ thuật, lịch sử và đời sống để giới thiệu tới công chúng thông qua triển lãm, biểu diễn, điện ảnh, hoạt động giáo dục và truyền thông.

Chương trình hướng tới việc tạo ra những hình thức giao lưu dễ tiếp cận, giúp công chúng hai nước hiểu rõ hơn về bản sắc và những giá trị văn hóa của nhau. Thay vì chỉ tổ chức các sự kiện giới thiệu riêng lẻ, mô hình này có thể mở rộng thành chuỗi hoạt động có chủ đề, kết nối nhiều lĩnh vực sáng tạo và các nhóm công chúng khác nhau.

Trong lĩnh vực điện ảnh, phía Nga giới thiệu Giải thưởng “Cánh bướm Kim cương”, một giải thưởng điện ảnh Á – Âu mở rộng do Bộ Văn hóa Nga thành lập. Giải thưởng hướng đến những tác phẩm phản ánh giá trị văn hóa, lịch sử, truyền thống dân tộc và đời sống tinh thần.

Trên cơ sở đề nghị từ phía Nga, Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho biết Việt Nam sẽ lựa chọn những bộ phim đáp ứng yêu cầu để gửi tham gia giải thưởng. Hoạt động này được kỳ vọng tạo thêm cơ hội để các tác phẩm điện ảnh Việt Nam tiếp cận khán giả quốc tế, đồng thời mở rộng kết nối giữa những người hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh hai nước.

Một nội dung khác được đề cập tại cuộc gặp là kế hoạch tổ chức Đối thoại cấp cao APEC về các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo trong Năm APEC Việt Nam 2027. Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, chương trình dự kiến mang chủ đề “Các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo: Cực tăng trưởng mới bền vững của nền kinh tế”, tập trung trao đổi về vai trò của các lĩnh vực sáng tạo đối với tăng trưởng và phát triển.

Nhận lời mời từ phía Việt Nam, đoàn công tác Nga khẳng định sẵn sàng tham dự và ủng hộ sáng kiến này. Đây có thể là một diễn đàn để các chuyên gia, nhà quản lý và tổ chức văn hóa hai nước tiếp tục trao đổi kinh nghiệm phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thị trường sáng tạo và thúc đẩy hợp tác quốc tế.

Song song với cuộc tiếp đoàn Cố vấn Tổng thống Nga, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng tổ chức chương trình trao đổi chuyên đề với đoàn cán bộ lãnh đạo, quản lý Liên bang Nga về việc hình thành và phổ biến các giá trị văn hóa, thể thao và đạo đức, tinh thần.

Tại chương trình, Thứ trưởng Tạ Quang Đông nhấn mạnh vai trò của văn hóa trong việc gìn giữ những giá trị truyền thống và kết nối cộng đồng. Ông cho rằng điện ảnh, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn và các nền tảng truyền thông số đang tạo ra những phương thức mới để đưa sản phẩm văn hóa đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Trong lĩnh vực thể thao, phía Việt Nam đề xuất tăng cường hợp tác đào tạo vận động viên, huấn luyện viên, trao đổi chuyên gia và nghiên cứu khoa học, y học thể thao. Các hoạt động giao lưu, thi đấu và hợp tác thể thao học đường cũng được xem là những kênh kết nối có khả năng thúc đẩy sự hiểu biết giữa thanh niên hai nước.

Bên cạnh đó, Việt Nam mong muốn mở rộng trao đổi nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, sinh viên và chuyên gia trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và thể thao. Những hình thức hợp tác này có thể giúp các cơ sở đào tạo và tổ chức chuyên môn tiếp cận kinh nghiệm quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để người học tham gia các hoạt động thực hành, nghiên cứu và sáng tạo.

Nhìn lại những kết quả hợp tác thời gian qua, Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho biết hai nước đã duy trì nhiều chương trình biểu diễn nghệ thuật, triển lãm, điện ảnh và giao lưu văn hóa. Đáng chú ý, Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nga năm 2025, tổ chức tại Quảng trường Đỏ ở Moskva, đã thu hút hơn một triệu lượt khách tham dự theo thông tin được công bố tại chương trình.

Năm 2027, hai nước dự kiến phối hợp tổ chức “Mùa Văn hóa Nga tại Việt Nam”. Sự kiện được kỳ vọng trở thành dịp giới thiệu những thành tựu nghệ thuật, văn hóa Nga đến công chúng Việt Nam, đồng thời tạo không gian để hai bên thúc đẩy các chương trình hợp tác mới, trong đó có lĩnh vực đào tạo âm nhạc.

Những nội dung được trao đổi trong ngày 6/10 cho thấy hợp tác văn hóa Việt Nam – Liên bang Nga đang được định hướng mở rộng từ các hoạt động giao lưu, biểu diễn sang những hình thức kết nối lâu dài hơn, bao gồm đào tạo chuyên môn, phát triển sản phẩm sáng tạo và hợp tác giữa các cơ sở giáo dục nghệ thuật.

Trong đó, đề xuất thành lập cơ sở đào tạo của Học viện Âm nhạc Nga Gnesin tại Việt Nam là một hướng hợp tác đáng chú ý. Nếu được nghiên cứu và triển khai phù hợp, mô hình này có thể tạo thêm cơ hội tiếp cận chương trình đào tạo, giảng viên và kinh nghiệm nghệ thuật của Nga ngay tại Việt Nam, đồng thời bổ sung một hình thức hợp tác giáo dục trong quan hệ giữa hai quốc gia.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: icd.gov.vn/day-manh-hop-tac-dao-tao-am-nhac-giua-viet-nam-va-nga/
• Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: icd.gov.vn/tiep-tuc-tang-cuong-hop-tac-van-hoa-viet-nam-lien-bang-nga/
• Trung tâm Khoa học và Văn hoá Nga tại Hà Nội: facebook.com/rcnkvn/posts/pfbid0BvchSMNL1Y1kDM9gekPB2uX7KZZyh9D1aqR8p5bgnphMTW5Y74ypNhhBnm8CThDsl
• Tạp chí Thời Đại: thoidai.com.vn/hoc-vien-am-nhac-cua-nga-mong-muon-mo-co-so-dao-tao-tai-viet-nam-758788.html
• Báo Văn hóa: baovanhoa.vn/van-hoa/viet-nam-nga-thuc-day-nhung-dinh-huong-hop-tac-moi-trong-linh-vuc-van-hoa-nghe-thuat-272120.html