Bộ Giáo dục và Đào tạo ưu tiên học bổng Nga cho các ngành công nghệ

Ngày 6/10/2026, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng đã tiếp và làm việc với đoàn công tác do Cố vấn Tổng thống Liên bang Nga Valery Alexandrovich Fadeev dẫn đầu. Cuộc gặp tập trung vào việc nâng cao hiệu quả chương trình học bổng, mở rộng hợp tác đào tạo nhân lực công nghệ cao, nghiên cứu khoa học và tăng cường giao lưu giáo dục, văn hóa giữa hai nước.

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Phạm Quang Hưng khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Liên bang Nga, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Nhiều thế hệ cán bộ, chuyên gia Việt Nam từng học tập tại Liên Xô và Liên bang Nga đã có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của đất nước. Đây là nền tảng để hai bên tiếp tục mở rộng hợp tác trong bối cảnh nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng gia tăng.

Về phía Nga, ông Valery Alexandrovich Fadeev đánh giá cao quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia, đồng thời nhấn mạnh giáo dục và văn hóa cần được chú trọng song song với hợp tác kinh tế. Hai bên thống nhất định hướng tăng cường kết nối giữa các cơ sở đào tạo, đội ngũ giảng viên và nhà khoa học, hướng tới những chương trình hợp tác có kết quả cụ thể.

Một trong những nội dung trọng tâm được phía Việt Nam đề cập là phát triển nguồn nhân lực phục vụ các ngành công nghệ chiến lược. Theo Thứ trưởng Phạm Quang Hưng, Việt Nam đã xác định 10 nhóm công nghệ chiến lược, bao gồm những lĩnh vực như công nghệ bán dẫn, công nghệ lượng tử, hàng không vũ trụ, công nghệ sinh học và dược phẩm. Để từng bước làm chủ những công nghệ này, việc củng cố nền tảng khoa học cơ bản và đào tạo đội ngũ chuyên gia có trình độ cao đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Liên bang Nga hiện có thế mạnh trong nhiều lĩnh vực phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam, từ khoa học cơ bản, năng lượng hạt nhân, hàng không vũ trụ đến địa chất, khoáng sản, đường sắt, vật liệu mới, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa. Trên cơ sở đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo mong muốn phía Nga tiếp tục hỗ trợ đào tạo nhân lực chuyên sâu, nhất là trong các ngành có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển khoa học và công nghệ.

Đáng chú ý, Thứ trưởng Phạm Quang Hưng đánh giá cao chương trình 1.000 suất học bổng hằng năm mà Chính phủ Liên bang Nga dành cho công dân Việt Nam. Bên cạnh việc duy trì quy mô học bổng, phía Việt Nam mong muốn nâng cao chất lượng tuyển chọn và hiệu quả đào tạo, ưu tiên những sinh viên có thành tích xuất sắc theo học các ngành công nghệ chiến lược tại những trường đại học hàng đầu của Nga.

Định hướng này cũng phù hợp với chính sách đào tạo nhân lực đang được triển khai. Theo thông báo tuyển sinh năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phía Nga dành 1.000 chỉ tiêu học bổng cho công dân Việt Nam ở các trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ, cùng các chương trình thực tập chuyên ngành và tiếng Nga. Trong đó có 59 chỉ tiêu đào tạo đại học thuộc lĩnh vực thiết kế, vận hành và kỹ thuật nhà máy điện hạt nhân, phục vụ dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Các ngành công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, năng lượng, vật liệu tiên tiến, bán dẫn, công nghệ sinh học và y dược cũng nằm trong nhóm được ưu tiên.

Không chỉ tập trung vào đào tạo, hai bên còn trao đổi về việc nâng cao hiệu quả hợp tác nghiên cứu khoa học giữa các trường đại học. Thứ trưởng Phạm Quang Hưng cho rằng hoạt động hợp tác cần vượt ra ngoài khuôn khổ trao đổi học thuật thông thường, hướng tới những nhiệm vụ nghiên cứu có mục tiêu rõ ràng và tạo ra sản phẩm có thể ứng dụng trong thực tiễn.

Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẵn sàng phối hợp với các đối tác Nga xây dựng danh mục từ 5 đến 7 nhiệm vụ nghiên cứu ưu tiên mang tính chiến lược, gắn với những sản phẩm cụ thể để các nhà khoa học hai nước cùng triển khai. Ông Valery Alexandrovich Fadeev ghi nhận đề xuất này và cho biết sẽ trao đổi, báo cáo với các cơ quan có liên quan của Liên bang Nga để xem xét thúc đẩy hợp tác.

Bên cạnh khoa học và công nghệ, giáo dục văn hóa cũng là một nội dung được quan tâm tại cuộc gặp. Phía Nga đề xuất tăng cường hợp tác trong giáo dục âm nhạc, đồng thời tạo điều kiện để học sinh hai nước hiểu biết sâu sắc hơn về lịch sử, truyền thống và đời sống văn hóa của nhau thông qua các hoạt động giáo dục.

Đáp lại, Thứ trưởng Phạm Quang Hưng bày tỏ sự ủng hộ đối với những sáng kiến này, đồng thời đề xuất mở rộng hoạt động trao đổi giáo viên âm nhạc và giáo viên trong lĩnh vực thể thao thành tích cao. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của Trung tâm Pushkin và Trung tâm Văn hóa Nga tại Việt Nam trong việc thúc đẩy giảng dạy tiếng Nga, hỗ trợ giao lưu học thuật và tăng cường kết nối văn hóa giữa hai quốc gia.

Những nội dung được thảo luận tại cuộc gặp cũng gắn với định hướng hợp tác song phương trong giai đoạn mới. Theo Tuyên bố chung Việt Nam – Liên bang Nga công bố tháng 9/2026, hai nước tiếp tục xác định khoa học, công nghệ, giáo dục, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những lĩnh vực hợp tác quan trọng. Hai bên nhất trí thúc đẩy nghiên cứu chung và chuyển giao công nghệ trong các ngành như năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, vật liệu mới và tự động hóa.

Kết thúc buổi làm việc, Thứ trưởng Phạm Quang Hưng đề nghị đoàn Cố vấn Tổng thống Nga chuyển các nội dung hợp tác ưu tiên tới những cơ quan có thẩm quyền của Liên bang Nga. Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam sẽ tiếp tục tham mưu cho Chính phủ nhằm thúc đẩy quá trình đàm phán, tiến tới ký kết hiệp định hợp tác về giáo dục và công nghệ trong giai đoạn mới.

Hai bên đồng thời bày tỏ mong muốn các chương trình hợp tác giữa những cơ sở giáo dục đại học sớm tạo ra kết quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ, cũng như củng cố quan hệ hợp tác giáo dục lâu dài giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Bộ Giáo dục và Đào tạo: moet.gov.vn/tin-tuc/tin-tong-hop2/thu-truong-pham-quang-hung-tiep-co-van-tong-thong-lien-bang-nga.html
• Cổng thông tin điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam – Bộ Giáo dục và Đào tạo: dangcongsan.vn/bogiaoducdaotao/tin-tuc-hoat-dong/thu-truong-pham-quang-hung-tiep-co-van-tong-thong-lien-bang-nga.html
• Báo Điện tử Chính phủ: baochinhphu.vn/tuyen-bo-chung-ve-viec-cung-co-hon-nua-quan-he-doi-tac-chien-luoc-toan-dien-viet-nam-nga-trong-giai-doan-moi-102260910063807442.htm