Các ngành kỹ thuật hút thí sinh Nga trong mùa tuyển sinh 2026

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 tại Nga ghi nhận sự dịch chuyển rõ rệt trong lựa chọn ngành học, khi kỹ thuật, công nghệ và các lĩnh vực dựa trên nền tảng toán – vật lý thu hút ngày càng nhiều thí sinh. Xu hướng diễn ra trong bối cảnh hơn 620.000 chỗ học ngân sách được phân bổ trên toàn hệ thống, với khối kỹ thuật tiếp tục nhận tỷ trọng lớn nhất.

Kỹ thuật vươn lên bên cạnh các ngành công nghệ cao

Theo thông tin các trường đại học cung cấp trong mùa tuyển sinh 2026, Kỹ thuật phần mềm, Toán ứng dụng và Tin học, Khoa học máy tính và Kỹ thuật máy tính tiếp tục nằm trong nhóm được thí sinh quan tâm cao. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là sức hút không còn tập trung chủ yếu vào CNTT như những năm trước mà mở rộng sang kỹ thuật, công nghệ và khoa học cơ bản.

Xu hướng này cũng phù hợp với cơ cấu tuyển sinh mà Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga đang triển khai. Năm học 2026-2027, các trường đại học Nga có 620.481 chỗ học do ngân sách tài trợ; 73% được phân bổ cho các trường ở khu vực ngoài các trung tâm lớn. Riêng nhóm kỹ thuật có 263.800 chỗ, tương đương khoảng 42,5% tổng chỉ tiêu ngân sách và cao hơn đáng kể so với 79.000 chỗ của nhóm sư phạm và 57.700 chỗ của nhóm y khoa.

Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga đồng thời điều chỉnh quy định đầu vào theo hướng tăng vai trò của các môn khoa học cơ bản. Từ năm 2026, Vật lý trở thành môn thi bắt buộc khi xét tuyển vào thêm 25 chuyên ngành kỹ thuật. Bộ cho biết những mùa tuyển sinh gần đây đã cho thấy xu hướng ổn định: thí sinh ngày càng quan tâm đến các ngành kỹ thuật và công nghệ.

Tại Đại học Kỹ thuật Quốc gia Novosibirsk, lãnh đạo nhà trường ghi nhận sự quan tâm tăng lên đối với các chương trình liên quan đến vật lý, xem đây là dấu hiệu cho thấy thí sinh coi khoa học cơ bản là nền tảng của những công nghệ tương lai. Đại học Kỹ thuật Quốc gia Bauman Moscow cũng nhận thấy nhu cầu đối với các chương trình kỹ thuật và công nghệ gia tăng. Các trường cho rằng mức lương, điều kiện làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp và những dự án công nghệ quy mô lớn đang khiến lĩnh vực này trở nên hấp dẫn hơn với người trẻ.

Lựa chọn ngành học ngày càng gắn với triển vọng nghề nghiệp

Sự dịch chuyển không đồng nghĩa CNTT mất sức hút. Những lĩnh vực kết hợp công nghệ với các ngành chuyên môn khác tiếp tục được quan tâm. Tại Đại học Y khoa Quốc gia Siberia, chương trình Điều khiển học Y khoa trở nên phổ biến hơn. Phó Hiệu trưởng Alexander Okorokov cho rằng xu hướng này gắn với quá trình số hóa y tế và sự quan tâm ngày càng lớn đối với những lĩnh vực giao thoa giữa y học, CNTT, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo.

Bên cạnh đó, Đại học Bách khoa Tomsk ghi nhận sự quan tâm tăng lên đối với kỹ thuật hóa học. Dữ liệu tuyển sinh tại nhiều trường khác cũng cho thấy kỹ thuật không phải một hiện tượng riêng lẻ. Chẳng hạn, Đại học Hàng hải Quốc gia mang tên Đô đốc G.I. Nevelskoy tại Vladivostok cho biết đến ngày 18/7 đã nhận 7.234 hồ sơ vào các chương trình đại học, trong đó các ngành hàng hải, kỹ thuật, CNTT và logistics thuộc nhóm được quan tâm nhiều.

Các trường đại học cho rằng lựa chọn của thí sinh đang ngày càng thực dụng hơn. Thay vì chỉ dựa vào danh tiếng của nghề nghiệp, người học chú ý đến khả năng tìm việc, cơ hội phát triển chuyên môn, chất lượng đào tạo và nhu cầu nhân lực của nền kinh tế. Một số trường cũng liên hệ xu hướng này với chính sách phát triển năng lực công nghệ trong nước, khi các dự án công nghiệp và sản xuất tạo ra nhu cầu nhân lực dài hạn.

Khối xã hội và nhân văn vẫn duy trì sức hút ở những ngành truyền thống như Luật, Quản trị, Kinh tế, quản lý và truyền thông. Đại học Lobachevsky Nizhny Novgorod cho biết trong tháng đầu của mùa tuyển sinh đã nhận hơn 110.000 hồ sơ, tăng khoảng 30% so với năm trước. Danh sách ngành được quan tâm tại trường có cả Tin học cơ bản và Công nghệ thông tin, Luật, Quảng cáo và Quan hệ công chúng, Kinh tế, Quản trị, Tin học ứng dụng, Toán ứng dụng và Tin học, cùng Y khoa.

Cạnh tranh tăng khi thí sinh giỏi đổ vào khối kỹ thuật

Sức hút của các ngành kỹ thuật đi kèm sự cạnh tranh cao hơn. Theo dữ liệu được các trường cung cấp, số hồ sơ năm 2026 tăng mạnh tại nhiều cơ sở: Đại học Quốc gia Novosibirsk tăng 58%, MISIS tăng 39%, Trường Kinh tế Cao cấp tăng 15% và Đại học Bách khoa Tomsk tăng 20%. Tại Đại học Plekhanov, mức cạnh tranh ở một số ngành gần gấp đôi năm trước; Đại học Liên bang Kazan ghi nhận trung bình 35 thí sinh cạnh tranh một chỗ ngân sách, trong khi chương trình Quan hệ quốc tế tại RANEPA lên tới 72 người cho một chỗ.

Không chỉ số lượng hồ sơ tăng, chất lượng đầu vào của các ngành kỹ thuật cũng thay đổi. Theo Niyaz Gabdrakhmanov, Trưởng phòng Thí nghiệm Học tập Dựa trên Dự án “Phát triển Đại học” thuộc Trường Kinh tế Cao cấp, năm 2023 các ngành kỹ thuật chưa nằm trong nhóm năm lĩnh vực dẫn đầu về chất lượng tuyển sinh. Đến năm 2025, chúng đã chiếm bốn trong năm vị trí hàng đầu, trong đó Vật lý và Công nghệ hạt nhân đứng đầu, tiếp theo là Vật lý và Toán học. Điểm USE trung bình của người trúng tuyển ngân sách vào các chương trình kỹ thuật đã tăng khoảng 3-4 điểm trong ba năm.

Số học sinh đạt thành tích cao trong các kỳ Olympic lựa chọn kỹ thuật cũng tăng. Năm 2018 có khoảng 5.000 thí sinh thuộc nhóm này vào đại học không qua thi tuyển; đến năm 2025, con số đã vượt 9.000. Tuy nhiên, sự gia tăng đầu vào chưa đồng nghĩa hoàn toàn với việc giải quyết nhu cầu nhân lực. Giáo sư Irina Abankina thuộc Viện Giáo dục, Trường Kinh tế Cao cấp lưu ý tỷ lệ rời bỏ chương trình sau hai năm đầu ở các ngành kỹ thuật vẫn khá cao, và một bộ phận sinh viên sau khi tốt nghiệp nhận ra họ không muốn gắn bó lâu dài với lĩnh vực đã học.

Mặt khác, số hồ sơ tăng không đồng nghĩa số người thực tế dự tuyển tăng với cùng tốc độ. Theo bà Abankina, mỗi thí sinh có thể nộp vào năm trường và đăng ký năm chương trình tại mỗi trường, tạo ra tối đa 25 lựa chọn. Việc nộp hồ sơ đồng thời vào nhiều nơi khiến tổng số đơn tăng mạnh và làm các danh sách cạnh tranh trở nên dày hơn.

Toàn hệ thống cũng đang thích ứng với phương thức tuyển sinh số. Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga xác định dịch vụ “Nộp hồ sơ đại học trực tuyến” là phương thức chính để gửi đơn trong mùa tuyển sinh 2026. Cùng với việc dành phần lớn chỉ tiêu ngân sách cho các trường ở khu vực, những thay đổi này đang mở rộng lựa chọn địa lý cho thí sinh, trong khi cơ cấu chỉ tiêu tiếp tục ưu tiên những lĩnh vực gắn với nhu cầu nhân lực và phát triển công nghệ.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Báo Izvestia: z.ru/2143773/alina-odoeva-irina-ionina/azhiotazhnyj-spros-na-it-specialnosti-padaet?ysclid=msg2mat9po467793484
• Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga: minobrnauki.gov.ru/press-center/news/novosti-ministerstva/100874/
• Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga: minobrnauki.gov.ru/press-center/news/nauka-i-obrazovanie/100423/