Nga tuyển sinh khóa đầu tiên cho Đại học Lượng tử liên trường

Nga bắt đầu tuyển sinh khóa đầu tiên cho chương trình giáo dục đại học chuyên sâu thuộc Đại học Lượng tử, dự án liên trường do Rosatom bảo trợ. Sinh viên theo học chương trình “Khoa học vật liệu lượng tử”, kết hợp đào tạo vật lý, vật liệu với nghiên cứu và phát triển các công nghệ lượng tử.

Bốn đại học kỹ thuật tham gia Đại học Lượng tử

Đại học Lượng tử được xây dựng theo mô hình mạng lưới, tập hợp nguồn lực của bốn cơ sở đào tạo và nghiên cứu kỹ thuật hàng đầu Nga gồm NUST MISIS, Viện Vật lý và Công nghệ Moskva (MIPT), Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI và Đại học Kỹ thuật Quốc gia Moskva Bauman.

Dự án được triển khai dưới sự bảo trợ của Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Rosatom, đơn vị phụ trách lộ trình phát triển công nghệ cao “Điện toán lượng tử” tại Nga. Việc liên kết các trường nhằm hình thành không gian đào tạo và nghiên cứu chung, trong đó sinh viên có thể tiếp cận chuyên môn của nhiều trường khoa học khác nhau và tham gia các dự án liên ngành.

Tại NUST MISIS, khóa tuyển sinh đầu tiên được thực hiện với chương trình “Khoa học vật liệu lượng tử”, thuộc ngành Vật lý, mã 03.04.02. Đây là chương trình giáo dục đại học chuyên sâu, đào tạo toàn thời gian trong hai năm bằng tiếng Nga. Trường cho biết chương trình có cả chỉ tiêu ngân sách nhà nước và hình thức đào tạo trả phí.

Sau khi hoàn thành khóa học, sinh viên nhận bằng giáo dục đại học theo chương trình đào tạo chính và chứng nhận của Đại học Lượng tử, xác nhận đã hoàn thành chương trình đào tạo liên trường trong lĩnh vực công nghệ lượng tử.

Từ vật liệu lượng tử đến chip nhiều qubit

“Khoa học vật liệu lượng tử” được xây dựng trên nền tảng các hướng nghiên cứu của NUST MISIS về khoa học vật liệu, hiện tượng lượng tử và chất siêu dẫn. Mục tiêu là đào tạo các nhà vật lý nghiên cứu có khả năng làm việc trong những lĩnh vực khác nhau của kỹ thuật và công nghiệp lượng tử.

Chương trình học cho thấy phạm vi đào tạo trải rộng từ vật lý lượng tử chất rắn, vật liệu lượng tử topo, toán học cho công nghệ lượng tử đến mật mã và truyền thông lượng tử. Sinh viên còn học về cảm biến và đo lường lượng tử, mô phỏng vật liệu bằng cơ học lượng tử, nanophotonics, plasmonics, metamaterials và các công nghệ lượng tử trong điện tử bán dẫn.

Một nội dung đáng chú ý là nghiên cứu các mạch siêu dẫn và qubit. Theo MISIS, chương trình dành sự quan tâm tới việc phát triển chip gồm nhiều qubit và phương pháp điều khiển chúng, đồng thời đào tạo về thuật toán tính toán, truyền thông lượng tử và lập trình máy tính lượng tử.

Hoạt động nghiên cứu chiếm tỷ trọng đáng kể trong chương trình. Kế hoạch đào tạo dành 22 tín chỉ, tương đương 792 giờ, cho nghiên cứu khoa học trong ba học kỳ. Sinh viên cũng có thời gian thực tập để hình thành kỹ năng chuyên môn và kinh nghiệm làm việc thực tế.

Cách tổ chức này cho phép người học tham gia các nhóm nghiên cứu đang thực hiện dự án khoa học cũng như nhiệm vụ do đối tác công nghiệp đặt hàng. Sinh viên còn có thể tham gia các đề tài được tài trợ bởi các quỹ khoa học liên bang, qua đó tiếp xúc với hoạt động nghiên cứu ngay trong thời gian đào tạo.

Đào tạo nhân lực cho ngành công nghệ lượng tử

Hiệu trưởng NUST MISIS Alevtina Chernikova cho biết trường đang tham gia triển khai hai lộ trình phát triển công nghệ cao của Nga: “Điện toán lượng tử” do Rosatom phụ trách và “Truyền thông lượng tử” do Đường sắt Nga (RZD) phụ trách.

Trong khuôn khổ chương trình “Ưu tiên 2030”, nhóm nghiên cứu do Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Vật lý và Toán học Alexey Ustinov đứng đầu đang thực hiện dự án công nghệ chiến lược “Internet lượng tử”. Theo bà Chernikova, một nhiệm vụ quan trọng của dự án là thúc đẩy quá trình chuyển các kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm sang ứng dụng công nghiệp.

Hướng phát triển này được tiếp tục bằng việc MISIS thành lập Viện Vật lý và Kỹ thuật Lượng tử vào tháng 9/2023. Viện do nhà khoa học Alexey Fedorov, tiến sĩ PhD, lãnh đạo và tập trung đào tạo chuyên gia, nhà nghiên cứu công nghệ lượng tử ở các bậc giáo dục đại học khác nhau.

Mô hình Đại học Lượng tử bổ sung một tầng liên kết mới khi việc đào tạo không chỉ diễn ra trong phạm vi một trường. Nguồn lực từ MISIS, MIPT, MEPhI và Đại học Bauman được kết nối để sinh viên tiếp cận các trường phái nghiên cứu, phòng thí nghiệm và nhóm chuyên gia khác nhau, đồng thời tạo điều kiện để những kết quả khoa học có khả năng ứng dụng được phát triển thành sản phẩm.

Với riêng chương trình “Khoa học vật liệu lượng tử”, MISIS xác định đầu ra hướng tới các tập đoàn công nghệ cũng như trung tâm khoa học và giáo dục hoạt động trong lĩnh vực lượng tử. Chương trình vì vậy kết hợp kiến thức vật lý nền tảng, khoa học vật liệu với những nội dung gắn trực tiếp với máy tính, truyền thông và thiết bị lượng tử.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia MISIS: misis.ru/university/struktura-universiteta/instituty/quantum/
• Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia MISIS: misis.ru/applicants/admission/magistracy/faculties/fizikamagifkn/kvant_mat_phd/