Thí sinh Moskva ngày càng chọn các trường đại học ngoài thủ đô

Ngày càng nhiều học sinh tốt nghiệp tại Moskva nộp hồ sơ vào các trường đại học ở các địa phương khác của Nga thay vì chỉ tập trung vào các cơ sở đào tạo hàng đầu tại thủ đô. Xu hướng này xuất phát từ nhiều yếu tố như điểm chuẩn dễ tiếp cận hơn, học phí thấp hơn và cơ hội trúng tuyển diện ngân sách cao hơn. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng số lượng thí sinh, các trường đại học địa phương cũng chứng kiến mức độ cạnh tranh ngày càng lớn, đặc biệt ở các ngành công nghệ thông tin và kỹ thuật.

Trong bối cảnh đó, nhiều trường đã dần thu hẹp khoảng cách với các trường tại Moskva về chất lượng tuyển sinh, đồng thời phải đối mặt với những thách thức mới trong việc duy trì chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng.

Xu hướng dịch chuyển ra ngoài Moskva

Trong nhiều năm, các trường đại học tại Moskva luôn là lựa chọn hàng đầu của học sinh trên cả nước. Tuy nhiên, theo ghi nhận của Kommersant FM, ngày càng nhiều thí sinh của thủ đô quyết định nộp hồ sơ vào các trường đại học ở các khu vực khác.

Lý do của sự dịch chuyển này chủ yếu đến từ các yếu tố mang tính thực tế. So với các trường hàng đầu tại Moskva, nhiều trường địa phương có điểm chuẩn thấp hơn, học phí dễ tiếp cận hơn và số lượng chỉ tiêu đào tạo theo diện ngân sách nhiều hơn, giúp tăng cơ hội trúng tuyển cho thí sinh.

Dù vậy, lợi thế của các trường địa phương cũng đang dần thu hẹp khi mức độ cạnh tranh ngày càng tăng. Điểm chuẩn của các ngành công nghệ thông tin và kỹ thuật tại nhiều trường đã tiến gần đến các trường đại học hàng đầu ở Moskva.

Khoảng cách về học phí và mức độ cạnh tranh

Tại nhóm trường dẫn đầu ở thủ đô, điểm chuẩn thuộc nhóm cao nhất vẫn tập trung ở Đại học Vật lý Kỹ thuật Moskva (MIPT) với 96,8 điểm. Trường Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI đạt 91,5 điểm, trong khi Trường Kinh tế cao cấp (HSE) và Đại học Quốc gia Quan hệ quốc tế Moskva (MGIMO) có mức điểm dao động từ 85 đến 95.

Bên cạnh đó, học phí cũng là một yếu tố tạo nên sự khác biệt đáng kể. Mức học phí tại các trường hàng đầu ở Moskva dao động từ 800.000 đến 1,5 triệu rúp mỗi năm, trong đó các ngành y có mức học phí còn cao hơn.

Trong khi đó, tại các trung tâm giáo dục như Tomsk, Novosibirsk và Kazan, học phí khởi điểm từ khoảng 250.000 rúp mỗi năm. Dù số lượng chỉ tiêu ngân sách nhiều hơn, cuộc cạnh tranh tại các trường này cũng không còn dễ dàng như trước.

Số liệu tuyển sinh của Đại học Tổng hợp Quốc gia Tomsk (TSU) cho thấy quy mô tuyển sinh năm thứ nhất đã tăng mạnh trong vòng 5 năm, từ 2.500 lên 5.500 sinh viên.

Phó Hiệu trưởng TSU Evgeny Lukov cho biết: “Ở một số ngành đào tạo hàng đầu, điểm chuẩn đang tiến gần mốc 300 điểm. Chẳng hạn, đối với ngành công nghệ thông tin, điểm trúng tuyển ở mức 260-270 điểm, mặc dù số lượng chỉ tiêu ngân sách khá lớn.”

Theo ông, tại các trường đại học địa phương, số lượng chỉ tiêu đào tạo có thu học phí hiện tương đương khoảng 40-70% số chỉ tiêu ngân sách. Điều này cũng đặt ra nguy cơ rằng khi tỷ lệ sinh viên học theo diện đóng học phí tăng lên, việc duy trì chất lượng đào tạo sẽ trở nên khó khăn hơn.

Ngành kỹ thuật thu hút thí sinh, trường địa phương đối mặt cơ hội và thách thức

Một xu hướng đáng chú ý khác là sự gia tăng mạnh mẽ của nhóm ngành kỹ thuật. Lượng thí sinh đăng ký các ngành này đã tăng từ 25-30% theo dữ liệu kỳ thi tốt nghiệp phổ thông thống nhất (EGE).

Nhiều thí sinh, trong đó có cả học sinh tại Moskva, ngày càng nhận thấy ngành kỹ thuật không còn chỉ gắn với các nhà máy truyền thống mà mở rộng sang các lĩnh vực như công nghệ thông tin, robot và vi điện tử. Những ngành học này hiện có thể được đào tạo tại nhiều trường đại học địa phương, thay vì chỉ tập trung ở các cơ sở đào tạo lớn tại thủ đô.

Việc ngày càng nhiều thí sinh từ Moskva lựa chọn các trường đại học ngoài thủ đô mang lại cả cơ hội và thách thức cho các địa phương. Một mặt, sự xuất hiện của những thí sinh có động lực học tập cao góp phần thúc đẩy môi trường học thuật tại các trường. Mặt khác, mức độ cạnh tranh đối với học sinh địa phương trở nên gay gắt hơn, trong khi cơ sở hạ tầng của nhiều trường vẫn chưa hoàn toàn sẵn sàng để đáp ứng lượng sinh viên tăng nhanh.

Theo đánh giá của Kommersant FM, các trường đại học địa phương không còn được xem là lựa chọn dự phòng mà đã trở thành những đối thủ cạnh tranh thực sự của các trường đại học lớn tại Moskva. Tuy nhiên, vẫn còn bỏ ngỏ câu hỏi liệu sự cân bằng về chất lượng đào tạo có thể được duy trì trong bối cảnh học phí giữa hai nhóm trường vẫn chênh lệch từ hai đến ba lần.