Xu hướng chọn ngành kỹ thuật trong mùa tuyển sinh đại học Nga

Trước thềm mùa tuyển sinh đại học năm 2026, các cơ sở giáo dục đại học tại Nga ghi nhận sự thay đổi đáng chú ý trong xu hướng lựa chọn ngành học của thí sinh. Lần đầu tiên sau nhiều năm, nhóm ngành kỹ thuật và công nghệ vươn lên dẫn đầu về mức độ quan tâm, vượt qua các lĩnh vực khoa học xã hội vốn giữ vị trí thống trị trong thời gian dài. Những số liệu mới được công bố cho thấy sự dịch chuyển rõ nét trong định hướng nghề nghiệp của thế hệ trẻ, đồng thời phản ánh tác động của các chính sách giáo dục, nhu cầu thị trường lao động và chiến lược phát triển khoa học – công nghệ của Nga trong những năm gần đây.

Ngành kỹ thuật lần đầu dẫn đầu về mức độ quan tâm

Theo nghiên cứu của cổng thông tin giáo dục “Postupi Online”, trong năm 2026 có khoảng 3,4 triệu người dùng truy cập tìm hiểu thông tin về các ngành đào tạo đại học. Trong số đó, nhóm ngành “Kỹ thuật, công nghệ và khoa học kỹ thuật” nhận được sự quan tâm lớn nhất khi chiếm 30,7% lựa chọn của các thí sinh tiềm năng.

Kết quả này đánh dấu bước thay đổi đáng kể so với năm trước. Năm 2025, tỷ lệ quan tâm dành cho nhóm ngành kỹ thuật chỉ ở mức 25,1%, trong khi nhóm ngành khoa học xã hội giữ vị trí dẫn đầu. Đến năm 2026, khoa học xã hội đã lùi xuống vị trí thứ hai với tỷ lệ 29,6%.

Bộ trưởng Giáo dục Nga Sergey Kravtsov nhận định xu hướng quan tâm đến các ngành khoa học tự nhiên đang trở thành một xu thế ổn định. Ông cho biết: “Sự gia tăng mức độ phổ biến của vật lý, tin học và toán học chuyên sâu là kết quả của quá trình xây dựng và củng cố không gian giáo dục thống nhất của Nga.”

Những thay đổi này cho thấy ngày càng nhiều học sinh quan tâm đến các lĩnh vực gắn với công nghệ, kỹ thuật và đổi mới sáng tạo, vốn được xem là nền tảng cho sự phát triển kinh tế trong tương lai.

Dữ liệu kỳ thi cho thấy sự thay đổi trong lựa chọn của học sinh

Xu hướng chuyển dịch sang các ngành kỹ thuật cũng được phản ánh qua số lượng thí sinh đăng ký các môn thi đầu vào.

Theo Cơ quan Giám sát Giáo dục Liên bang Nga (Rosobrnadzor), hơn 371.000 thí sinh sẽ tham dự kỳ thi toán học chuyên sâu trong năm nay, tăng 10% so với năm 2025. Số lượng đăng ký dự thi môn vật lý cũng tăng tới 24%.

Tổng cộng có hơn 747.000 học sinh tốt nghiệp đăng ký tham gia các kỳ thi quốc gia phục vụ tuyển sinh đại học năm 2026.

Mặc dù vậy, nếu xét theo từng ngành đào tạo cụ thể, các lĩnh vực thuộc khối khoa học xã hội và nhân văn vẫn duy trì sức hút lớn. Đứng đầu danh sách là ngành Kinh tế và Quản lý với tỷ lệ quan tâm 12,7%. Tiếp theo là nhóm ngành Giáo dục và Khoa học sư phạm với 6,9%, Luật học chiếm 6% và Truyền thông – Thông tin thư viện đạt 5,7%.

Các chuyên gia của “Postupi Online” cho biết mức độ quan tâm dành cho những ngành này vẫn cao hơn đáng kể so với nhiều lĩnh vực khác. Tuy nhiên, trong mùa tuyển sinh năm nay, ngày càng nhiều thí sinh xem đây là những lựa chọn dự phòng thay vì ưu tiên hàng đầu như trước.

Những thay đổi đáng chú ý trong mùa tuyển sinh 2026

Các chuyên gia dự báo mùa tuyển sinh năm 2026 sẽ chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt hơn tại các ngành kỹ thuật.

Việc số lượng học sinh dự thi toán học chuyên sâu và vật lý tăng mạnh được kỳ vọng sẽ giúp các trường kỹ thuật khắc phục tình trạng thiếu nguồn tuyển. Đồng thời, mức độ cạnh tranh cũng sẽ cao hơn. Điểm chuẩn trung bình của nhiều ngành như cơ khí chế tạo và kỹ thuật được dự báo sẽ tăng lên mức từ 205 đến 235 điểm cho ba môn thi quốc gia, so với mức 195 đến 225 điểm của năm trước.

Một thay đổi khác được các chuyên gia gọi là “hiệu ứng thu hẹp chỉ tiêu đào tạo có thu phí”. Do số lượng chỉ tiêu hệ đào tạo trả phí ở các ngành kinh tế, quản lý và luật học giảm mạnh, nhiều thí sinh có thành tích học tập tốt sẽ chuyển hướng cạnh tranh vào các suất học miễn phí tại các trường đại học địa phương hoặc tìm đến những ngành học gần với chuyên ngành mong muốn. Điều này có thể khiến mặt bằng điểm chuẩn trên toàn quốc tăng lên.

Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga cũng đã ban hành các quy định tuyển sinh mới. Theo đó, môn vật lý trở thành môn thi bắt buộc đối với 25 ngành kỹ thuật, thay vì để các trường lựa chọn giữa vật lý và toán học như trước đây. Mức điểm tối thiểu đầu vào ở phần lớn các ngành học cũng được nâng lên.

Các chính sách ưu tiên dành cho học sinh đạt giải các kỳ thi học thuật được điều chỉnh theo hướng thu hẹp hơn. Đồng thời, quy định tuyển sinh theo diện đặt hàng đào tạo cũng thay đổi khi thí sinh phải ký hợp đồng với đơn vị sử dụng lao động tương lai trước khi nhập học.

Chiến dịch tuyển sinh đại học tại Nga sẽ chính thức bắt đầu từ ngày 20/6. Thí sinh có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại các trường, gửi qua đường bưu điện hoặc thực hiện thủ tục trực tuyến thông qua hệ thống “Tuyển sinh đại học trực tuyến” trên cổng dịch vụ công quốc gia.