Đối thoại Nga – Việt tại Đại học Sư phạm Nga mang tên Herzen

Ngày 27/4/2026, tại Đại học Sư phạm Quốc gia Nga mang tên A.I. Herzen ở Saint Petersburg, hội thảo “Đối thoại Nga – Việt: quá khứ, hiện tại và tương lai” đã diễn ra dưới hình thức bàn tròn, thu hút sự tham gia của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, sinh viên và đại diện cộng đồng người Việt. Sự kiện do Ủy ban Đối ngoại Saint Petersburg phối hợp tổ chức, hướng tới lan tỏa các nghiên cứu về lịch sử, văn hóa Việt Nam và mở rộng hiểu biết khoa học về hợp tác song phương. Diễn ra đúng dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, hội thảo mang ý nghĩa đặc biệt trong việc nhìn lại quá khứ và định hướng cho quan hệ Nga – Việt trong bối cảnh mới.

Nhìn lại lịch sử và nền tảng quan hệ song phương

Hội thảo được tổ chức tại Trung tâm Văn hóa Nga – Việt của trường, với mục tiêu phổ biến các nghiên cứu về lịch sử và văn hóa Việt Nam, đồng thời thúc đẩy trao đổi học thuật về quan hệ hợp tác giữa hai nước. Các tham luận đã tập trung làm rõ ý nghĩa lịch sử của quá trình thống nhất Việt Nam, cũng như vai trò của Liên Xô trong giai đoạn này.

Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Saint Petersburg Vyacheslav Kalganov nhấn mạnh: “Ký ức về các Vua Hùng là sự hướng về cội nguồn lịch sử của Việt Nam… Nhưng sự kiện then chốt là kỷ niệm 51 năm thống nhất đất nước ngày 30/4. Sự kiện này không chỉ ảnh hưởng đến Đông Á mà còn tới tiến trình lịch sử thế giới”. Ông khẳng định việc thống nhất đất nước là kết quả của cuộc đấu tranh anh dũng của nhân dân Việt Nam cùng sự hỗ trợ quốc tế, trong đó có Liên Xô.

Ông cũng nhấn mạnh: “Chính thông qua giáo dục và văn hóa, chúng ta gìn giữ và phát huy quá khứ chung. Ngày nay, đối thoại Nga – Việt được xây dựng trên sự tôn trọng lịch sử chung, và nhiệm vụ của chúng ta là truyền lại mối liên kết này cho các thế hệ sinh viên tương lai”.

Không gian học thuật kết nối đa chiều

Sự kiện quy tụ nhiều ý kiến chuyên gia từ các lĩnh vực lịch sử, văn hóa và quan hệ quốc tế. Phó Hiệu trưởng Đại học Herzen, ông Roman Sokolov, cho biết điểm đặc biệt của hội thảo là tạo cơ hội để các chuyên gia và sinh viên cùng thảo luận, so sánh các giai đoạn lịch sử nhằm củng cố hợp tác song phương đã phát triển hơn 75 năm.

Ông chia sẻ: “Điểm độc đáo của hội thảo là khả năng để các chuyên gia và sinh viên cùng xây dựng các liên hệ lịch sử và thảo luận ý nghĩa của chúng đối với việc tăng cường hợp tác Nga – Việt”. Đồng thời, ông nhắc đến vai trò của Trung tâm Văn hóa Nga – Việt, nơi đã tổ chức nhiều hội thảo, hoạt động khoa học – giáo dục với sự tham gia của các đối tác hai nước.

Trong các tham luận chuyên sâu, các học giả đã trình bày về quá trình phát triển quan hệ Nga – Việt từ những năm 1920 đến nay, đồng thời đưa ra những phân tích về các điểm tương đồng trong lịch sử hai quốc gia. Giáo sư Andrey Vassoevich nhấn mạnh sự trùng hợp về các mốc lịch sử quan trọng, như ngày 2/9/1945 – vừa là thời điểm Nhật Bản ký văn kiện đầu hàng, vừa là ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố độc lập cho Việt Nam.

Bên cạnh đó, các nghiên cứu cũng đề cập đến ảnh hưởng của văn hóa Việt Nam trong đời sống Liên Xô trước đây, từ những sản phẩm quen thuộc đến những ký ức gắn bó giữa hai dân tộc.

Hướng tới hợp tác trong bối cảnh mới

Các chuyên gia nhận định rằng trong bối cảnh thế giới đang thay đổi, quan hệ Nga – Việt đang chuyển dịch mạnh mẽ sang các lĩnh vực công nghệ cao và giáo dục. Việc năm 2026 được chọn là Năm khoa học và giáo dục Nga – Việt được xem là cơ hội quan trọng để thúc đẩy hợp tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Giảng viên Đặng Thành Nhân cho biết sự chuyển dịch này phản ánh nhu cầu thực tiễn của cả hai quốc gia, đồng thời nhấn mạnh vai trò của giáo dục trong việc đào tạo thế hệ nhân lực mới. Việc giảng dạy tiếng Việt tại Đại học Herzen cũng được xem là minh chứng cho sự quan tâm đến hợp tác đào tạo.

Chương trình còn có sự tham gia của sinh viên và học sinh với các bài thuyết trình về vai trò của Liên Xô trong chiến tranh Việt Nam. Một nghiên cứu sinh đã chỉ ra rằng khoảng 6.000 chuyên gia quân sự Liên Xô từng tham gia hỗ trợ Việt Nam, không chỉ trong đào tạo mà còn trực tiếp tham gia các hoạt động chiến đấu.

Ngoài ra, các hoạt động giao lưu văn hóa, như giới thiệu bảo tàng Hồ Chí Minh tại trường học ở Saint Petersburg hay các chương trình trao đổi đoàn, cũng được nhắc đến như những minh chứng sinh động cho mối liên kết bền chặt giữa hai quốc gia.

Hội thảo khép lại với nhiều trao đổi học thuật sâu sắc, góp phần củng cố nền tảng lịch sử và mở ra hướng phát triển mới cho quan hệ Nga – Việt trong thời kỳ hội nhập.