Chính phủ phê duyệt Đề án tăng cường nhân lực điện hạt nhân đến 2035

Chính phủ Việt Nam vừa chính thức phê duyệt một đề án quan trọng nhằm tăng cường năng lực quản lý an toàn bức xạ và hạt nhân, phục vụ định hướng phát triển điện hạt nhân đến năm 2035. Quyết định được ban hành trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chiến lược năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, đặc biệt sau thỏa thuận với Liên bang Nga về xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Đề án không chỉ đặt ra các mục tiêu cụ thể về nhân lực và năng lực chuyên môn mà còn hướng tới xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn.

Tăng cường năng lực quản lý an toàn hạt nhân

Ngày 6/4/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đã ký Quyết định số 624/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tăng cường năng lực cho Cục An toàn bức xạ và hạt nhân phục vụ phát triển điện hạt nhân đến năm 2035”. Đề án được xây dựng với mục tiêu bảo đảm đầy đủ năng lực, nguồn lực và cơ cấu tổ chức hợp lý cho cơ quan này trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn bức xạ, an toàn và an ninh hạt nhân một cách tập trung, thống nhất.

Theo định hướng, việc nâng cao năng lực quản lý không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu trong nước mà còn hướng tới khả năng điều phối phù hợp với các hướng dẫn của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cũng như các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia. Đây được xem là bước đi quan trọng để tiến tới tự chủ chiến lược trong lĩnh vực quản lý an toàn hạt nhân.

Đề án đặt ra các mục tiêu cụ thể về nhân lực. Đến năm 2030, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân dự kiến có tối thiểu 288 người, gồm 150 công chức và 138 viên chức. Đến năm 2035, con số này tăng lên tối thiểu 388 người, trong đó có 220 công chức và 168 viên chức. Cùng với đó, cơ quan này được kỳ vọng đạt mức tự chủ 70% về năng lực thẩm định, giám sát an toàn các dự án điện hạt nhân và tự chủ hoàn toàn đối với các dự án lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, đề án đề ra nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp, bao gồm kiện toàn chức năng, cơ cấu tổ chức và nhân lực; nâng cao năng lực hỗ trợ kỹ thuật; thúc đẩy chuyển đổi số và áp dụng mô hình quản trị hiện đại; tăng cường hợp tác quốc tế; đồng thời xây dựng năng lực ứng phó sự cố và đảm bảo an ninh hạt nhân.

Gắn với chiến lược phát triển năng lượng nguyên tử

Trước đó, ngày 16/3/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cũng đã ký Quyết định số 438/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Chiến lược này đặt mục tiêu phát triển năng lượng nguyên tử một cách an toàn, an ninh, phục vụ hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao chất lượng đời sống người dân, bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Theo thông tin từ Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, việc phát triển năng lượng nguyên tử còn góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 (Net Zero 2050). Điều này cho thấy điện hạt nhân được xem là một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược chuyển đổi năng lượng của Việt Nam trong những thập kỷ tới.

Đề án tăng cường năng lực cho cơ quan quản lý được ban hành trong bối cảnh chiến lược tổng thể đã được xác lập, tạo nền tảng để triển khai các dự án cụ thể, đồng thời đảm bảo các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn và an ninh trong lĩnh vực hạt nhân.

Thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực điện hạt nhân

Chỉ một tuần sau khi Chiến lược phát triển năng lượng nguyên tử được phê duyệt, ngày 23/3/2026, Việt Nam và Liên bang Nga đã ký kết Hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ Việt Nam, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng hai nước. Văn bản được ký bởi Tổng Giám đốc Rosatom Alexey Likhachev và Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn.

Theo phía Nga, Nhà máy điện hạt nhân Leningrad-2, với hai tổ máy đã đi vào hoạt động, được lựa chọn làm dự án mẫu cho Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 của Việt Nam. Công nghệ dự kiến được sử dụng là lò phản ứng VVER-1200 thế hệ 3+, với tổng công suất của hai tổ máy đạt 2.400 MW.

Phát biểu sau lễ ký kết, Tổng Giám đốc Rosatom Alexey Likhachev nhấn mạnh: “Đối với chúng tôi, đây không chỉ là một thỏa thuận về việc xây dựng hai tổ máy điện hạt nhân. Chúng tôi xem đây là nền tảng cho một quan hệ đối tác công nghiệp lâu dài, có nghĩa là tăng cường sự độc lập về năng lượng của Việt Nam và mở ra những cơ hội mới cho tăng trưởng kinh tế”.

Việc ký kết hiệp định hợp tác cùng với việc ban hành đề án tăng cường năng lực quản lý cho thấy Việt Nam đang từng bước hoàn thiện cả về chiến lược, thể chế và hợp tác quốc tế, nhằm chuẩn bị cho quá trình phát triển điện hạt nhân trong giai đoạn tới.