Nga đang xem xét cải tổ danh mục các ngành đào tạo đại học

Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Nga đang triển khai kế hoạch rà soát và xây dựng lại danh mục ngành đào tạo trong hệ thống giáo dục đại học. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm điều chỉnh chương trình đào tạo phù hợp với những biến đổi nhanh chóng của thị trường lao động, đồng thời bảo đảm tính nền tảng và tính linh hoạt cho hệ thống giáo dục.

Vấn đề này được thảo luận tại cuộc họp do Bộ trưởng Khoa học và Giáo dục đại học Nga Valery Falkov chủ trì với sự tham gia của hiệu trưởng 17 trường đại học đang tham gia dự án thí điểm cải cách hệ thống giáo dục đại học. Tại cuộc họp, các trường được giao nhiệm vụ phối hợp cùng các cơ sở đào tạo hàng đầu và cộng đồng doanh nghiệp để xây dựng các đề xuất nhằm cập nhật danh mục ngành đào tạo hiện hành.

Hiện nay, danh mục ngành đào tạo tại các trường đại học Nga bao gồm 58 nhóm ngành lớn và tổng cộng 313 chương trình đào tạo bậc cử nhân và chuyên gia. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Khoa học và Giáo dục đại học, cấu trúc này cần được điều chỉnh để phản ánh sự thay đổi của nền kinh tế, khoa học – công nghệ và các lĩnh vực nghề nghiệp mới đang hình thành.

Hướng tới danh mục ngành đào tạo tinh gọn và linh hoạt hơn

Theo định hướng của Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Nga, một trong những đề xuất quan trọng là giảm số lượng nhóm ngành lớn từ 58 xuống còn khoảng 25. Việc tái cấu trúc này nhằm xây dựng một hệ thống ngành đào tạo gọn hơn nhưng vẫn bảo đảm bao quát đầy đủ các lĩnh vực khoa học và nghề nghiệp.

Bộ trưởng Valery Falkov nhấn mạnh rằng việc cải tổ danh mục ngành đào tạo diễn ra trong bối cảnh thuận lợi, khi hệ thống giáo dục đại học của Nga đang được thí điểm cải cách ở nhiều trường đại học. Đồng thời, thị trường lao động cũng đang chứng kiến sự xuất hiện của nhiều lĩnh vực hoạt động mới.

Ông cho biết:
“Hiện nay là thời điểm rất thích hợp để xây dựng lại danh mục ngành đào tạo: trên thị trường lao động đang xuất hiện những loại hình hoạt động hoàn toàn mới, đồng thời dự án thí điểm cải cách hệ thống giáo dục đại học cũng đã được mở rộng. Hệ thống được chuẩn hóa phải hoạt động theo hai chế độ: một là đáp ứng các công nghệ và ngành nghề hiện có, hai là phục vụ những lĩnh vực và nghề nghiệp mới xuất hiện gần đây hoặc có thể xuất hiện trong tương lai”.

Theo Bộ trưởng, danh mục ngành mới cần đáp ứng hai yêu cầu quan trọng. Thứ nhất là phù hợp với các công nghệ và ngành nghề đang tồn tại trong nền kinh tế. Thứ hai là phải đủ linh hoạt để thích ứng với những lĩnh vực và nghề nghiệp mới có thể xuất hiện trong tương lai.

Xây dựng “hạt nhân nền tảng” cho từng nhóm ngành

Một trong những nguyên tắc được Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Nga đưa ra khi xây dựng danh mục ngành mới là thiết lập “hạt nhân nền tảng” của giáo dục đại học. Đây sẽ là tập hợp các môn học cơ bản và chuyên môn cốt lõi được áp dụng chung cho từng nhóm ngành.

Theo Bộ trưởng Valery Falkov, việc xác định các môn học trong phần “hạt nhân chuyên môn” cần có sự thống nhất giữa cộng đồng học thuật và các nhà tuyển dụng. Điều này nhằm bảo đảm chương trình đào tạo không chỉ có nền tảng khoa học vững chắc mà còn đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Để triển khai nhiệm vụ này, Bộ Khoa học và Giáo dục đại học đề xuất thành lập các nhóm công tác chuyên trách. Thành phần của các nhóm sẽ bao gồm đại diện từ các trường đại học tham gia dự án thí điểm, các cơ sở đào tạo hàng đầu của Nga cũng như đại diện từ doanh nghiệp và các hiệp hội nghề nghiệp.

Đối với mỗi nhóm ngành được xây dựng, một hoặc hai trường đại học thí điểm sẽ được giao vai trò phụ trách chính. Những cơ sở đào tạo này sẽ phối hợp với các trường khác và các đối tác doanh nghiệp để hoàn thiện đề xuất về cấu trúc ngành, chương trình đào tạo và định hướng phát triển.

Theo Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Nga, việc mời gọi sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội ngành nghề sẽ giúp hệ thống đào tạo đại học gắn kết chặt chẽ hơn với nhu cầu thực tế của nền kinh tế. Đây cũng là xu hướng được nhiều quốc gia áp dụng trong quá trình cải cách giáo dục đại học.

Việc xây dựng danh mục ngành đào tạo mới được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của hệ thống giáo dục đại học Nga. Không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, cải cách này còn nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho các ngành công nghệ mới, đồng thời tăng khả năng thích ứng của sinh viên trước những thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động trong tương lai.