Thế hệ trẻ người Việt tại Nga phát huy lợi thế ngôn ngữ và tri thức

Một thế hệ người Việt trẻ đang trưởng thành tại Liên bang Nga với lợi thế đồng thời về tiếng Nga, tiếng Việt, tri thức chuyên môn và sự am hiểu hai nền văn hóa. Từ gìn giữ tiếng Việt đến kết nối học thuật, khoa học và công nghệ, những người trẻ này đang được kỳ vọng trở thành một trong những cầu nối giữa Việt Nam và Nga trong giai đoạn mới.

Lớn lên giữa hai nền văn hóa

Trong cộng đồng người Việt tại Nga có những người trẻ sinh ra ở Việt Nam nhưng theo gia đình sang Nga từ nhỏ, cũng có thế hệ thứ hai, thứ ba trưởng thành hoàn toàn trong môi trường sở tại. Việc duy trì mối liên hệ với Việt Nam vì thế thường bắt đầu từ gia đình, thông qua tiếng Việt, những bữa cơm, ngày lễ truyền thống và các hoạt động cộng đồng.

Bùi Nguyễn Gia Hiếu, sinh viên Đại học Công nghệ Liên bang Nga, là một trường hợp như vậy. Sang Nga từ nhỏ và trưởng thành trong môi trường giáo dục Nga, Hiếu cho biết gia đình vẫn duy trì việc sử dụng tiếng Việt, kể những câu chuyện về quê hương và giữ các phong tục trong những dịp như Tết, Trung thu hay Quốc khánh. Những lần trở về Việt Nam vì thế vẫn đem lại cho Hiếu cảm giác gần gũi dù đã sống xa quê trong thời gian dài.

Việc gìn giữ bản sắc trong cộng đồng trẻ cũng không chỉ diễn ra trong từng gia đình. Theo Hoàng Thanh Liêm, Bí thư Ban Cán sự Đoàn tại Liên bang Nga, các tổ chức Đoàn và Hội Sinh viên Việt Nam tại Nga đang duy trì nhiều hoạt động văn hóa, cuộc thi tìm hiểu lịch sử và các chương trình giới thiệu Việt Nam, đồng thời tổ chức những lớp tiếng Việt miễn phí do sinh viên trực tiếp đứng lớp cho con em kiều bào.

Cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa đối với thế hệ thứ hai và thứ ba, khi môi trường học tập và giao tiếp hàng ngày của các em chủ yếu bằng tiếng Nga. Tiếng Việt không chỉ giúp duy trì khả năng giao tiếp với gia đình mà còn trở thành một trong những phương tiện để tiếp tục tiếp cận văn hóa và lịch sử của quê hương.

Song song với đó, thanh niên, sinh viên Việt Nam ngày càng tham gia nhiều hơn vào các diễn đàn, chương trình giao lưu và hoạt động quốc tế tại Nga. Qua những môi trường này, họ vừa tiếp xúc với xã hội sở tại, vừa trực tiếp giới thiệu văn hóa, đất nước và con người Việt Nam tới bạn bè Nga cũng như đại biểu từ các quốc gia khác.

Từ gìn giữ bản sắc đến kết nối tri thức

Một chuyển biến đáng chú ý là các hoạt động dành cho thế hệ trẻ người Việt tại Nga đang dần mở rộng từ văn hóa và phong trào sang học thuật, chuyên môn và kết nối tri thức.

Theo Hoàng Thanh Liêm, việc làm cầu nối Việt – Nga hiện không chỉ được nhìn nhận thông qua các chương trình giao lưu mà còn thông qua trao đổi học thuật và tri thức. Đặc biệt, những người Việt sinh ra hoặc lớn lên tại Nga có lợi thế đáng kể khi sử dụng tiếng Nga thành thạo, hiểu văn hóa, môi trường xã hội và cách làm việc của người Nga, đồng thời vẫn có mối liên hệ với Việt Nam.

Đây là nguồn lực có thể phát huy trong nhiều lĩnh vực. Một sinh viên được đào tạo chuyên sâu tại Nga có thể tham gia các mạng lưới nghiên cứu với Việt Nam; một kỹ sư hiểu cả môi trường làm việc Nga và Việt Nam có thể hỗ trợ những dự án hợp tác công nghệ; những người trẻ hoạt động trong kinh doanh có thể kết nối doanh nghiệp hai nước.

Theo thông tin được VOV dẫn từ Ban Cán sự Đoàn tại Nga, khoảng 4.500 sinh viên, du học sinh và thanh niên kiều bào tại Nga đang nằm trong mạng lưới kết nối với đất nước. Một trong những định hướng được đặt ra là tạo môi trường để lực lượng này phát huy chuyên môn, kết nối với các doanh nghiệp trong nước và sở tại, từng bước hình thành đội ngũ chuyên gia trẻ có khả năng tiếp cận công nghệ và chuyển giao tri thức giữa Nga và Việt Nam.

Điều này càng đáng chú ý trong bối cảnh hợp tác Việt Nam – Nga đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực khoa học và công nghệ. Với những người trẻ được đào tạo tại Nga, lợi thế không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn mà còn ở khả năng tiếp cận trực tiếp môi trường nghiên cứu, trường đại học, viện khoa học và mạng lưới chuyên gia sở tại.

Nghị quyết 23 và cách tiếp cận mới với nguồn lực kiều bào

Những hoạt động đang diễn ra tại Nga cũng phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, được Bộ Chính trị ban hành ngày 2/8/2026. Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 36-NQ/TW năm 2004 và xác định những định hướng mới đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Theo Nghị quyết, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiện có hơn 6,5 triệu người tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tỷ lệ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và lao động kỹ thuật cao đang tăng lên, trong khi độ tuổi của cộng đồng ngày càng trẻ.

Nghị quyết xác định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, đồng thời là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng và cầu nối giữa Việt Nam với thế giới. Bên cạnh việc củng cố sự gắn bó với quê hương, văn bản nhấn mạnh yêu cầu tạo điều kiện để kiều bào tham gia vào quá trình xây dựng và phát triển đất nước.

Một trong những nội dung được chú trọng là phát huy trí tuệ, chuyên môn, kinh nghiệm, năng lực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và các mối quan hệ quốc tế của cộng đồng. Nghị quyết cũng đặt vấn đề xây dựng hệ sinh thái kết nối chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ người Việt Nam trên toàn cầu.

Đối với thế hệ trẻ, Nghị quyết đề cập việc xây dựng cơ chế thu hút, tập hợp, tạo môi trường để phát huy khả năng sáng tạo, chuyên môn và những lợi thế có được trong quá trình học tập, sinh sống ở nước ngoài. Việc gìn giữ tiếng Việt, bản sắc văn hóa và tăng cường kết nối giữa các thế hệ trong cộng đồng tiếp tục là một nội dung quan trọng.

Mạng lưới trí thức trẻ người Việt tại Nga

Tại Nga, hướng tiếp cận này đang được cộng đồng quan tâm thông qua ý tưởng phát triển những mạng lưới theo lĩnh vực chuyên môn. Ông Trần Phú Thuận, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội người Việt Nam tại Liên bang Nga, cho rằng việc xây dựng một hệ sinh thái kết nối kiều bào theo chuyên môn là một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị quyết 23.

Theo cách tiếp cận này, một nhà khoa học hay chuyên gia không nhất thiết phải trở về Việt Nam làm việc toàn thời gian mới có thể đóng góp. Họ có thể tiếp tục học tập, nghiên cứu và phát triển sự nghiệp tại Nga, đồng thời tham gia các mạng lưới chuyên môn, tư vấn, nghiên cứu chung, đào tạo nhân lực hoặc chuyển giao tri thức và công nghệ cho Việt Nam.

Điều này mở ra một hướng phát triển đáng chú ý đối với sinh viên Việt Nam đang học tại Nga. Sau khi tốt nghiệp, họ có thể trở thành những thành viên tiếp theo của mạng lưới chuyên gia Việt Nam tại sở tại, duy trì kết nối với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp Nga trong khi tiếp tục hợp tác với các đơn vị trong nước.

Những người trẻ lớn lên tại Nga còn sở hữu một lợi thế khác: khả năng hoạt động tự nhiên trong cả hai môi trường văn hóa. Sự thành thạo tiếng Nga và hiểu biết về xã hội sở tại giúp họ thuận lợi hơn khi kết nối với các tổ chức Nga; trong khi tiếng Việt, quan hệ gia đình và sự gắn bó với cộng đồng giúp duy trì mối liên hệ với quê hương.

Vì vậy, từ những lớp tiếng Việt dành cho con em kiều bào đến các mạng lưới sinh viên, trí thức và chuyên gia trẻ, các hoạt động của cộng đồng tại Nga đang tạo ra nhiều lớp kết nối khác nhau. Gìn giữ bản sắc và phát huy nguồn lực chuyên môn không phải hai hướng tách biệt: khả năng hiểu cả Việt Nam và Nga chính là một trong những nền tảng để thế hệ trẻ tham gia sâu hơn vào các hoạt động kết nối giữa hai nước.

Trong bối cảnh đó, khoảng 4.500 sinh viên, du học sinh và thanh niên kiều bào đang được kết nối tại Nga không chỉ là một cộng đồng người trẻ xa quê. Đây còn là nguồn nhân lực được đào tạo trong môi trường Nga, có khả năng tiếp cận các mạng lưới học thuật và chuyên môn sở tại, đồng thời duy trì mối liên hệ với Việt Nam.

Từ việc giữ tiếng Việt trong gia đình, tham gia hoạt động cộng đồng đến nghiên cứu khoa học, học tập chuyên môn và xây dựng mạng lưới nghề nghiệp, vai trò của thế hệ trẻ người Việt tại Nga vì thế đang được mở rộng. Họ có thể vừa là người gìn giữ mối liên hệ với quê hương, vừa là những đầu mối đưa tri thức, kinh nghiệm và kết nối từ Nga tới Việt Nam, đồng thời giới thiệu Việt Nam tới xã hội Nga.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Đài Tiếng nói Việt Nam: vov.vn/nguoi-viet/nghi-quyet-23-gin-giu-ban-sac-phat-huy-nguon-luc-the-he-tre-nguoi-viet-o-nga-post1333403.vov
• Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: baochinhphu.vn/nghi-quyet-cua-bo-chinh-tri-ve-cong-tac-nguoi-viet-nam-o-nuoc-ngoai-102260804192502041.htm
• Bộ Ngoại giao Việt Nam: mofa.gov.vn/chi-tiet-vb/chi-tiet-van-ban/nghi-quyet-so-23-nqtw-ngay-282026-ve-cong-tac-nguoi-viet-nam-o-nuoc-ngoai-1501.html
• Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài: scov.gov.vn/cong-tac-doi-ngoai/ngoai-giao-chinh-tri/bo-chinh-tri-ban-hanh-nghi-quyet-ve-cong-tac-nguoi-viet-nam-o-nuoc-ngoai.html