Đại học Lomonosov đề xuất thành lập phân viện tại Việt Nam

Ngày 9/9 tại Moscow, Giáo sư Ruslan Rodin của Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow mang tên M.V. Lomonosov (MSU) đề xuất thành lập Phân viện nghiên cứu Lomonosov tại Việt Nam, kết hợp đào tạo nhân lực trình độ cao với nghiên cứu, phát triển công nghệ và quy trình chế tạo sản phẩm mới. Đề xuất được đưa ra trong cuộc gặp với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga.

Theo Giáo sư Ruslan Rodin, mô hình phân viện được kỳ vọng tạo môi trường để sinh viên và các nhà khoa học Việt Nam, Nga cùng học tập, trao đổi, tích lũy kinh nghiệm và nâng cao trình độ. Những lĩnh vực được ông đề cập cho hợp tác giai đoạn tới gồm trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và an ninh dữ liệu.

Đề xuất này được đặt trên nền tảng quan hệ hợp tác đã hình thành giữa MSU và các cơ sở khoa học, giáo dục của Việt Nam. Giáo sư Ruslan Rodin đặc biệt nhắc tới quan hệ truyền thống giữa MSU và Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết các thỏa thuận giữa hai trường thời gian qua đã mở thêm những hướng hợp tác mới.

Bên cạnh hợp tác với Đại học Quốc gia Hà Nội, MSU và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) cũng ký thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2025–2030 vào tháng 11/2025. Hai bên xác định đào tạo tiến sĩ, sau tiến sĩ và phát triển các nhóm nghiên cứu chung là những trụ cột; đồng thời hướng tới hình thành các phòng thí nghiệm liên kết. Các lĩnh vực ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, khoa học tính toán, công nghệ sinh học, vật liệu, khoa học Trái Đất và một số lĩnh vực công nghệ cao.

Tại cuộc gặp ngày 9/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá hợp tác khoa học – công nghệ Việt Nam – Nga thời gian qua đã góp phần xây dựng đội ngũ chuyên gia và nhà khoa học có năng lực nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực khoa học – công nghệ nền tảng.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, hợp tác trong giai đoạn mới cần tiến xa hơn hoạt động đào tạo, trao đổi cán bộ và chia sẻ tri thức, hướng tới tạo ra các sản phẩm khoa học – công nghệ và kết quả nghiên cứu cụ thể.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hoan nghênh đề xuất thành lập Phân viện nghiên cứu Lomonosov tại Việt Nam, đồng thời mong muốn MSU tiếp tục thúc đẩy hợp tác với Việt Nam theo hướng thực chất, có chọn lọc và tập trung mạnh vào các công nghệ chiến lược.

Nếu được cụ thể hóa, mô hình mà phía MSU đề xuất sẽ kết hợp nhiều khâu trong cùng một cơ chế hợp tác, từ đào tạo nhân lực, trao đổi sinh viên và nhà khoa học đến nghiên cứu, phát triển công nghệ, hoàn thiện quy trình chế tạo và tạo sản phẩm mới. Đây cũng là điểm đáng chú ý so với mô hình hợp tác chủ yếu tập trung vào trao đổi học thuật và đào tạo truyền thống.

Đề xuất thành lập phân viện được đưa ra trong bối cảnh khoa học – công nghệ đang được Việt Nam và Nga xác định là một hướng ưu tiên mới trong quan hệ song phương. Trong chuyến thăm Nga lần này, lãnh đạo hai nước đã thống nhất thúc đẩy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tăng cường kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ nhà khoa học.

Cuộc gặp với Giáo sư Ruslan Rodin là một trong các hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với đại diện giới khoa học và doanh nghiệp Nga ngày 9/9. Cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tiếp lãnh đạo Zarubezhneft, AFK Sistema và Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga (RDIF), với các nội dung trao đổi tập trung vào năng lượng, đầu tư, công nghệ cao và những dự án hợp tác cụ thể giữa hai nước.

Việc MSU đề xuất hiện diện nghiên cứu tại Việt Nam cũng bổ sung một hướng hợp tác mới cho mạng lưới quan hệ đại học và khoa học Việt – Nga: thay vì chỉ đưa sinh viên và nhà khoa học sang học tập, nghiên cứu tại Nga, hai bên có thể hướng tới xây dựng một nền tảng nghiên cứu ngay tại Việt Nam, gắn đào tạo với những công nghệ chiến lược và sản phẩm khoa học cụ thể. Tuy nhiên, các nguồn chính thức hiện mới ghi nhận đây là đề xuất của phía MSU và sự hoan nghênh từ lãnh đạo Việt Nam; chưa công bố lộ trình, địa điểm, cơ cấu tổ chức hay thời điểm thành lập phân viện.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

Văn phòng Chủ tịch nước: vpctn.gov.vn/tin-tuc-su-kien/hoat-dong-cua-chu-tich-nuoc/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-tiep-dai-dien-mot-so-doanh-nghiep-va-truong-dai-hoc-tai-lb-nga.html