Từ 26/9, việc công nhận văn bằng được thực hiện trực tuyến

Từ ngày 26/9/2026, quy định mới về công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam chính thức có hiệu lực. Thông tư 65/2026/TT-BGDĐT làm rõ điều kiện đối với nhiều phương thức đào tạo xuyên biên giới, siết yêu cầu với một số loại bằng tiến sĩ, đồng thời chuyển toàn bộ thủ tục công nhận văn bằng sang môi trường trực tuyến.

Làm rõ điều kiện với từng phương thức đào tạo

Thông tư 65/2026/TT-BGDĐT được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 11/8/2026, thay thế Thông tư 13/2021/TT-BGDĐT, Thông tư 07/2024/TT-BGDĐT và Thông tư 34/2017/TT-BLĐTBXH về công nhận văn bằng, chứng chỉ giáo dục nghề nghiệp nước ngoài. Phạm vi áp dụng bao gồm văn bằng giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp.

Theo quy định mới, công nhận văn bằng là việc xác nhận trình độ của người học ghi trên văn bằng theo hệ thống giáo dục của quốc gia nơi cơ sở giáo dục đặt trụ sở chính, đồng thời xác định mức độ tương đương với một bậc trong Khung trình độ quốc gia Việt Nam khi có đủ căn cứ đối chiếu. Nếu văn bằng đáp ứng điều kiện công nhận nhưng chưa thể xác định mức độ tương đương, cơ quan có thẩm quyền sẽ cung cấp thông tin về văn bằng theo hệ thống giáo dục của nước cấp bằng.

Một điểm đáng chú ý là các điều kiện được phân định rõ theo phương thức học tập. Quy định bao quát trường hợp học trực tiếp tại nước ngoài, chương trình liên kết đào tạo tại nước ngoài hoặc Việt Nam và đào tạo từ xa, trong đó có học trực tuyến, kết hợp trực tuyến với trực tiếp hoặc các hình thức đào tạo từ xa khác. Cách tiếp cận này nhằm tạo căn cứ cụ thể để xác định điều kiện áp dụng cho từng loại chương trình và văn bằng.

Về nguyên tắc chung, văn bằng phải được cấp bởi cơ sở giáo dục nước ngoài hoạt động hợp pháp và có chương trình bảo đảm chất lượng. Việc xem xét có thể dựa trên tình trạng được cơ quan giáo dục có thẩm quyền cho phép đào tạo, cấp bằng; tình trạng kiểm định của cơ sở; hoặc việc chương trình đào tạo đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép hay tổ chức có thẩm quyền kiểm định.

Bổ sung quy định cho giáo dục xuyên biên giới và bằng tiến sĩ

Đối với văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài có hoạt động đào tạo, liên kết đào tạo hoặc mở phân hiệu tại Việt Nam cấp, chương trình phải được triển khai hợp pháp tại Việt Nam. Các yêu cầu liên quan đến phê duyệt chương trình, tuyển sinh, thời lượng đào tạo và những điều kiện khác phải phù hợp với quy định pháp luật tại thời điểm chương trình được thực hiện, bên cạnh việc đáp ứng điều kiện chung về công nhận văn bằng.

Trường hợp hoạt động đào tạo hoặc phân hiệu được triển khai tại một quốc gia khác với nước đặt trụ sở chính của cơ sở giáo dục, việc công nhận được xem xét dựa trên tình trạng pháp lý và bảo đảm chất lượng của cơ sở hoặc chương trình. Với đào tạo từ xa, khi người học cư trú và học tập tại một quốc gia, chương trình giáo dục phải được cơ quan có thẩm quyền về giáo dục của quốc gia đó cho phép thực hiện. Quy định này tạo căn cứ xử lý cụ thể hơn đối với các mô hình học tập xuyên biên giới.

Thông tư cũng đặt ra yêu cầu riêng đối với một số hình thức đào tạo tiến sĩ. Trường hợp người học theo chương trình tiến sĩ trực tiếp tại cơ sở giáo dục nước ngoài nhưng thực hiện nghiên cứu thực địa ở một quốc gia khác, để văn bằng được xem xét công nhận, người học phải có tối thiểu 12 tháng trực tiếp nghiên cứu tại cơ sở đào tạo trong toàn bộ khóa học.

Đối với bằng tiến sĩ được cấp trên cơ sở thừa nhận kết quả nghiên cứu và công trình khoa học, người học phải có người hướng dẫn khoa học, hoàn thành các yêu cầu học thuật của chương trình tiến sĩ và bảo vệ luận án trước hội đồng học thuật theo quy định của cơ sở đào tạo. Kết quả học tập và nghiên cứu đồng thời phải đáp ứng chuẩn đầu ra của chuẩn chương trình đào tạo tiến sĩ thuộc ngành, lĩnh vực tương ứng tại Việt Nam.

Nộp hồ sơ trực tuyến, giảm thời gian xác minh

Thay đổi trực tiếp đối với người có bằng nước ngoài là quy trình công nhận được thực hiện hoàn toàn trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Người đề nghị có thể khai và tải hồ sơ trên môi trường số; những thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia không phải tiếp tục nộp lại dưới dạng giấy hoặc bản chứng thực điện tử.

Hồ sơ cũng được đơn giản hóa trong trường hợp văn bằng, bảng điểm đã ở dạng điện tử hoặc thông tin có thể được xác thực trực tiếp từ cơ sở cấp bằng. Với hồ sơ bằng tiếng Anh, người đề nghị không phải dịch sang tiếng Việt mà có thể tải bản quét các thành phần theo quy định lên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Đối với trường hợp cần xác minh từ cơ sở giáo dục nước ngoài hoặc cần làm rõ thông tin liên quan đến văn bằng, thời hạn giải quyết tối đa được rút từ 45 xuống còn 30 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ. Như vậy, thời gian xử lý tối đa đối với nhóm hồ sơ cần xác minh giảm 15 ngày làm việc so với quy định trước.

Việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ công nhận văn bằng cũng không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Đây là một phần trong quá trình chuyển thủ tục từ phương thức xử lý dựa nhiều vào hồ sơ giấy sang khai thác dữ liệu và cung cấp dịch vụ công trên môi trường số.

Kết quả công nhận được kết nối với dữ liệu số

Quá trình số hóa không chỉ áp dụng ở khâu nộp hồ sơ. Kết quả công nhận sẽ được cập nhật vào cơ sở dữ liệu về công nhận văn bằng. Thông tin tra cứu từ cơ sở dữ liệu hoặc hiển thị trên VNeID có giá trị xác minh, thay cho việc cơ quan có thẩm quyền phải tiếp tục xác minh kết quả công nhận bằng văn bản. Cơ sở dữ liệu công nhận văn bằng sẽ được kết nối với VNeID theo lộ trình.

Cách thức mới tạo thành quy trình số xuyên suốt từ tiếp nhận thông tin, khai thác dữ liệu, xử lý hồ sơ đến trả và xác minh kết quả. Người có văn bằng giảm số giấy tờ phải chuẩn bị, trong khi cơ sở giáo dục, cơ quan quản lý và đơn vị sử dụng lao động có thêm phương thức kiểm tra tình trạng công nhận văn bằng thông qua dữ liệu điện tử.

Thông tư 65/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 26/9/2026. Cùng với việc thay thế các quy định trước đây, văn bản mới thống nhất quy định công nhận văn bằng nước ngoài ở các cấp giáo dục thuộc phạm vi điều chỉnh, đồng thời bổ sung cơ sở pháp lý cho những phương thức đào tạo đang phát triển như trực tuyến, đào tạo kết hợp và các mô hình giáo dục xuyên biên giới.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Cổng thông tin văn bản Chính phủ: vanban.chinhphu.vn/?docid=219177&pageid=27160&typegroupid=6
• Bộ Giáo dục và Đào tạo: moet.gov.vn/tin-tuc/tin-tong-hop2/quy-dinh-moi-ve-cong-nhan-van-bang-do-co-so-giao-duc-nuoc-ngoai-cap.html