Tọa đàm du lịch Việt – Nga tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Ngày 27/8 tại Hà Nội, tọa đàm quốc tế “Vai trò của du lịch trong phát triển kinh tế của các quốc gia trên thế giới” quy tụ đại diện các tổ chức, chuyên gia và giới học thuật Việt Nam, Liên bang Nga. Hoạt động nằm trong khuôn khổ “Những ngày Hội đồng nhân dân thế giới tại Việt Nam”, tập trung thảo luận vai trò kinh tế, văn hóa của du lịch và những hướng hợp tác mới giữa hai nước.

Du lịch gắn phát triển kinh tế với kết nối văn hóa

Tọa đàm do Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, Hội đồng nhân dân thế giới và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp tổ chức. Đây đồng thời là một trong những hoạt động cuối của chương trình “Những ngày Hội đồng nhân dân thế giới tại Việt Nam”, lần đầu được tổ chức tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, nhận định du lịch ngày càng giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế, không chỉ tạo nguồn thu, việc làm và thúc đẩy đầu tư mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tới giao thông, thương mại, dịch vụ, nông nghiệp và các ngành công nghiệp sáng tạo. Ở góc độ xã hội, những chuyến đi và trải nghiệm cũng giúp người dân hiểu thêm về lịch sử, truyền thống và văn hóa của các quốc gia khác, qua đó góp phần tăng cường hiểu biết và giao lưu nhân dân.

Bà Yulia Petrova, Phó Tổng Thư ký Hội đồng nhân dân thế giới, cho rằng ý nghĩa của du lịch quốc tế không giới hạn ở đóng góp kinh tế. Việc thúc đẩy các chuyến đi, gặp gỡ và trải nghiệm còn giúp duy trì sự quan tâm tới văn hóa, lịch sử và truyền thống, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Theo cách tiếp cận này, du lịch có thể đồng thời tạo động lực cho kinh tế, văn hóa và giáo dục.

Một nội dung khác được các đại biểu đề cập là yêu cầu cân bằng giữa tăng trưởng du lịch và bảo vệ môi trường. Bà Yulia Gulyukhan, Cố vấn Tổng Thư ký, Trưởng ban Hợp tác Kinh tế Hội đồng nhân dân thế giới, đề xuất xác định sức chứa phù hợp của từng điểm đến, dành nguồn lực từ hoạt động du lịch cho bảo tồn di sản và hệ sinh thái, đồng thời chú trọng du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp và đào tạo nhân lực.

Những mô hình mới mở rộng dư địa hợp tác

Từ kinh nghiệm của Nga, bà Tatyana Avgusmanova, Trưởng ban Phát triển Bền vững Hội đồng nhân dân thế giới, đề cập một số mô hình đang mở ra khả năng hợp tác mới. Trong đó, du lịch công nghiệp có thể đưa các nhà máy, doanh nghiệp lâu đời hoặc cơ sở sản xuất hiện đại trở thành điểm đến dành cho du khách, giới chuyên môn và các nhà đầu tư muốn tìm hiểu quá trình phát triển của từng ngành kinh tế.

Du lịch khoa học – giáo dục cũng được chú ý, trong đó các chương trình thực tập, trao đổi sinh viên có thể kết hợp hoạt động chuyên môn với trải nghiệm văn hóa. Những lĩnh vực khác được phía Nga đề cập gồm du lịch ô tô, bảo tàng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và nền tảng số trong du lịch, cùng các mô hình du lịch bền vững và có trách nhiệm.

Những mô hình này đặt hoạt động du lịch trong mối liên hệ rộng hơn với giáo dục, khoa học và đầu tư. Thay vì chỉ là hoạt động tham quan, một hành trình có thể đồng thời trở thành cơ hội tiếp cận môi trường học tập, tìm hiểu công nghệ, hoạt động sản xuất hoặc thiết lập những kết nối chuyên môn mới.

Du lịch Việt – Nga còn nhiều dư địa phát triển

Phân tích thị trường Việt – Nga, PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Khoa Du lịch học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, cho rằng du lịch có thể trở thành một động lực của hợp tác kinh tế song phương. Ngoài nguồn thu trực tiếp, ngành này còn tác động tới nông nghiệp, thương mại, tài chính, giao thông và nhiều lĩnh vực dịch vụ khác.

Theo số liệu được trình bày tại tọa đàm, trong hơn 20 triệu lượt người Nga đi du lịch nước ngoài năm 2025, gần 700.000 lượt đến Việt Nam. Du khách Nga thường lưu trú khoảng 10-15 ngày, có nhu cầu đối với các khu nghỉ dưỡng phân khúc cao và tour trọn gói. Việt Nam có những lợi thế như khí hậu nhiệt đới, văn hóa, ẩm thực, chi phí và chính sách thị thực thuận lợi để tiếp tục thu hút thị trường này.

Tuy nhiên, hợp tác du lịch hai nước vẫn gặp những điểm nghẽn liên quan đến kết nối hàng không, thanh toán xuyên biên giới và nguồn nhân lực chất lượng cao sử dụng được tiếng Nga. Lượng khách Việt Nam tới Nga cũng còn tương đối khiêm tốn. PGS.TS Phạm Hồng Long đề xuất tăng kết nối hàng không, duy trì và mở rộng các chuyến bay thuê chuyến, thúc đẩy giải pháp thanh toán, phát triển sản phẩm như du lịch y tế và y học cổ truyền, đồng thời tăng cường xúc tiến trên các nền tảng số bằng tiếng Nga.

Theo ông, hợp tác du lịch Việt – Nga có thể đảm nhiệm đồng thời vai trò kết nối nhân dân và thúc đẩy chuỗi kinh tế liên ngành. Việc kết hợp nhu cầu của thị trường khách Nga với năng lực cung ứng của Việt Nam mở ra khả năng phát triển các sản phẩm gắn dịch vụ, văn hóa, yếu tố xanh và công nghệ số.

Nhân lực và tiếng Nga trở thành mắt xích quan trọng

PGS.TS Bùi Thanh Thủy, Trưởng khoa Du lịch, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, cho rằng nền tảng của phát triển kinh tế du lịch là sự thấu hiểu giữa con người với con người. Đội ngũ làm du lịch vì vậy không chỉ thực hiện nghiệp vụ mà còn trực tiếp tạo ra những điểm tiếp xúc văn hóa với du khách. Bà gọi họ là những “đại sứ trên tuyến đầu”, cần có cả năng lực nghề nghiệp, khả năng thấu cảm liên văn hóa và kỹ năng truyền tải câu chuyện về di sản, đất nước và con người.

Từ đó, bà đề xuất xây dựng mạng lưới đào tạo năng lực liên văn hóa giữa các cơ sở giáo dục, tăng trao đổi sinh viên, giảng viên, phát triển chương trình thực tập quốc tế kéo dài 3-6 tháng và các mô hình liên kết đào tạo. Phía Nga cũng đề cập việc phát triển chương trình tiếng Nga cơ bản cho nhiều vị trí trong ngành du lịch, từ nhân viên lưu trú, nhà hàng, đầu bếp đến hướng dẫn viên.

TS. Ngô Trung Hà, giảng viên ngành Du lịch – Khách sạn, Cao đẳng Quốc tế Pegasus, nhận định khả năng đáp ứng về nhân lực tiếng Nga chưa theo kịp tốc độ phát triển của thị trường. Ông đề xuất coi tiếng Nga không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là phương tiện giúp nhân viên hiểu khác biệt văn hóa và nâng cao chất lượng phục vụ. Việc đào tạo có thể gắn ngoại ngữ với các nhiệm vụ thực tế như xử lý phản hồi, giới thiệu món ăn, hướng dẫn sử dụng dịch vụ hay xây dựng hành trình di sản.

Một hướng khác là tăng hợp tác với các cơ sở giáo dục Nga để chuẩn hóa ngoại ngữ chuyên ngành, xây dựng học liệu liên quan đến di sản và văn hóa, đồng thời phát triển môi trường học tiếng Nga trên nền tảng số. Các đề xuất về đào tạo, trao đổi học thuật và thực tập quốc tế qua đó gắn phát triển nguồn nhân lực với mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường giao lưu nhân dân Việt – Nga.

Tọa đàm cũng là hoạt động bế mạc chương trình “Những ngày Hội đồng nhân dân thế giới tại Việt Nam”. Qua các phiên thảo luận, du lịch được tiếp cận không chỉ từ góc độ một ngành kinh tế mà còn trong mối liên hệ với văn hóa, giáo dục, đào tạo nhân lực và đối ngoại nhân dân, qua đó mở thêm các hướng kết nối giữa Việt Nam, Liên bang Nga và các đối tác quốc tế.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội: ussh.vnu.edu.vn/vi/news/hop-tac-phat-trien/truong-dai-hoc-khoa-hoc-xa-hoi-va-nhan-van-thuc-day-giao-luu-nhan-dan-qua-toa-dam-quoc-te-ve-du-lich-va-phat-trien-kinh-te-24343.html
• Khoa Du lịch học – Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn: fts.ussh.vnu.edu.vn/vi/news/tin-hoat-dong/khoa-du-lich-hoc-dong-hanh-to-chuc-toa-dam-quoc-te-vai-tro-cua-du-lich-trong-phat-trien-kinh-te-cua-cac-nuoc-tren-the-gioi-va-be-mac-nhung-ngay-hoi-dong-nhan-dan-the-gioi-tai-viet-nam-1669.html
• Báo Nhân Dân: nhandan.vn/vai-tro-cua-du-lich-trong-phat-trien-kinh-te-cua-cac-quoc-gia-tren-the-gioi-post984960.html
• Báo Tin tức – Thông tấn xã Việt Nam: baotintuc.vn/du-lich/doi-ngoai-nhan-dan-la-mach-nguon-phat-trien-kinh-te-du-lich-ben-vung-20260827190125957.htm
• Tạp chí Thời Đại: thoidai.com.vn/ket-noi-du-lich-viet-nga-chu-trong-van-hoa-va-dao-tao-nguon-nhan-luc-756968.html