Giáo viên Việt cập nhật phương pháp giảng dạy tiếng Nga thời đại số

Từ ngày 23–29/8 tại Moskva, các giảng viên tiếng Nga Việt Nam tham gia chương trình bồi dưỡng “Uchu Velikomu” (Tôi dạy điều vĩ đại), tập trung vào phương pháp giảng dạy tiếng Nga như một ngoại ngữ, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Chương trình do Quỹ “Lịch sử của tôi” tổ chức với sự hỗ trợ của Bộ Giáo dục Liên bang Nga và sự tham gia chuyên môn của Đại học Sư phạm Quốc gia Nga mang tên A.I. Herzen.

Từ phương pháp giảng dạy đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Chương trình dành cho giáo viên Việt Nam được tổ chức song song với “Uchus Velikomu” (Tôi học điều vĩ đại) dành cho sinh viên Mông Cổ. Nội dung chuyên môn của hai chương trình do các giảng viên Viện Tiếng Nga như một ngoại ngữ thuộc Đại học Herzen xây dựng và triển khai, trên cơ sở nhu cầu của những người đang hoặc sẽ trực tiếp giảng dạy tiếng Nga.

Đối với đoàn Việt Nam, chương trình tập trung vào những phương pháp hiện đại trong giảng dạy tiếng Nga như một ngoại ngữ. Học viên tìm hiểu cấu trúc ngôn ngữ, ngữ âm, ngữ pháp, xây dựng học liệu tương tác và thành tố ngôn ngữ – văn hóa trong đào tạo ngoại ngữ. Một nội dung được chú trọng là khả năng sử dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc của giáo viên và chuyên gia phương pháp, trong đó có ứng dụng AI vào xây dựng và thiết kế bài giảng.

Chương trình không chỉ gồm các giờ học lý thuyết. Theo TS. Nguyễn Thị Giang, Phó Trưởng khoa Tiếng Nga, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM, Trưởng đoàn Việt Nam, các giảng viên còn trải qua phần sát hạch bằng một giờ giảng mô phỏng để vận dụng những phương pháp và kỹ thuật đã tiếp cận trong khóa học. Phía Đại học Herzen cho biết hoạt động đánh giá cuối chương trình được tổ chức theo hình thức tương tác: giáo viên thực hiện các tiết học mở cho nhóm sinh viên, trong khi sinh viên chuẩn bị một phần kiểm tra kiến thức dành cho giáo viên.

Ngoài hoạt động chuyên môn, khóa học kết hợp tìm hiểu văn hóa, lịch sử và đời sống tại Nga. Đây cũng là môi trường để giáo viên Việt Nam tăng thời lượng sử dụng tiếng Nga thực tế, một nhu cầu được chính các giảng viên tham dự đặt ra trong bối cảnh môi trường sử dụng tiếng Nga thường xuyên tại Việt Nam còn hạn chế.

Từ nhu cầu của giáo viên Việt Nam đến những chương trình tiếp theo

Tại lễ bế mạc ngày 28/8, ông German Zubovich, Phó Giám đốc Cục Tích hợp Hệ thống Giáo dục quốc gia và Hợp tác quốc tế thuộc Bộ Giáo dục Nga, đánh giá chương trình là một phần của hoạt động hợp tác giáo dục giữa Nga và các nước đối tác. Ông ghi nhận sự tham gia của đoàn giáo viên Việt Nam, đặc biệt trong các hoạt động trao đổi chuyên môn và thử nghiệm sử dụng AI để thiết kế bài giảng.

Bà Mai Nguyễn Tuyết Hoa, Bí thư thứ nhất phụ trách Bộ phận Giáo dục Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga, cho rằng giá trị của hình thức bồi dưỡng trực tiếp nằm ở việc giáo viên vừa tiếp nhận phương pháp mới, vừa thực hành ngôn ngữ và tìm hiểu nước Nga hiện nay. Theo bà, những kiến thức về công nghệ số và tâm lý người học có thể được các giảng viên vận dụng khi trở về Việt Nam, qua đó tạo thêm hứng thú cho người học tiếng Nga.

Việc duy trì đội ngũ giáo viên cũng gắn với nhu cầu học tập tại Nga của người Việt Nam. Theo thông tin được bà Mai Nguyễn Tuyết Hoa chia sẻ trong khuôn khổ chương trình, Chính phủ Nga hiện dành khoảng 1.000 suất học bổng mỗi năm cho công dân Việt Nam; riêng năm 2025 có khoảng 2.500 hồ sơ đăng ký du học Nga. Trong khi đó, các giảng viên tham dự chương trình nhận định số cơ sở phổ thông dạy tiếng Nga và đội ngũ giáo viên tại Việt Nam còn tương đối hạn chế, khiến cơ hội tiếp xúc thường xuyên với môi trường tiếng Nga chưa nhiều.

Phía Nga cho rằng các chương trình hỗ trợ giảng dạy tiếng Nga ở nước ngoài cần được thiết kế phù hợp với điều kiện của từng quốc gia. Với Việt Nam, giáo trình, học liệu và phương pháp cần tính đến đặc điểm của người học, đồng thời có cơ chế hỗ trợ những giáo viên trực tiếp đứng lớp. Những khó khăn và đề xuất được đoàn Việt Nam đưa ra tại Moskva cũng được ghi nhận làm cơ sở nghiên cứu các chương trình trong giai đoạn 2027–2028.

Mở rộng kết nối giữa các cơ sở đào tạo

Theo Đại học Herzen, hợp tác với các cơ sở giáo dục Việt Nam là một trong những hướng ưu tiên trong hoạt động quốc tế của trường. Sau khi hai chương trình kết thúc, các giảng viên Viện Tiếng Nga như một ngoại ngữ tiếp tục tham gia bàn tròn để trao đổi về những dự án chung và các hình thức hợp tác chuyên môn trong thời gian tới.

Từ góc độ của đoàn Việt Nam, TS. Nguyễn Thị Giang cho biết đây là lần đầu chương trình đào tạo trực tiếp dành cho đoàn được tổ chức tại Moskva. Các nội dung về phương pháp, ngôn ngữ, công nghệ và văn hóa được kỳ vọng giúp giảng viên không chỉ cập nhật nghiệp vụ mà còn truyền tải sinh động hơn kiến thức về đất nước, con người và văn hóa Nga tới sinh viên sau khi trở về Việt Nam.

Kết thúc khóa học, Ban tổ chức trao chứng chỉ hoàn thành chương trình nâng cao năng lực chuyên môn cho các giáo viên Việt Nam. Việc đưa công nghệ số và AI vào chương trình bồi dưỡng, cùng các đề xuất về tăng thời lượng thực hành và mở rộng hợp tác giữa cơ sở đào tạo hai nước, là những nội dung được đặt ra cho các hoạt động tiếp theo trong giảng dạy tiếng Nga tại Việt Nam.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Đại học Sư phạm Quốc gia Nga mang tên A.I. Herzen: herzen.spb.ru/about/struct-uni/inst/i-rulang/news/68243/
• Đại học Sư phạm Quốc gia Nga mang tên A.I. Herzen: herzen.spb.ru/news-events/news/?ELEMENT_ID=67772
• Đài Tiếng nói Việt Nam: vov.vn/xa-hoi/giao-duc/giao-vien-viet-nam-trao-doi-kinh-nghiem-giang-day-tieng-nga-tai-moscow-post1328455.vov
• Báo Tin tức – Thông tấn xã Việt Nam: baotintuc.vn/giao-duc/ung-dung-cong-nghe-so-trong-giang-day-tieng-nga-20260829135219621.htm