Giảng viên Việt Nam dự Viện Mùa hè về phát triển bền vững tại Tyumen

25 giảng viên và nhà nghiên cứu trẻ từ Việt Nam cùng 10 quốc gia đã hoàn thành chương trình Viện Mùa hè 2026 của Đại học Công nghiệp Tyumen. Trong 14 ngày, người tham dự học và thực hành về phát triển bền vững, sinh thái, công nghệ và an toàn, đồng thời tiếp cận các bài toán thực tế của ngành năng lượng, dầu khí và hóa dầu tại Nga.

Từ môi trường Tây Siberia đến chuyển dịch năng lượng

Viện Mùa hè tại Đại học Công nghiệp Tyumen (TIU) diễn ra từ ngày 20/7 đến 2/8, với chủ đề “Phát triển bền vững: Công nghệ, sinh thái, an toàn”. Chương trình quy tụ 25 đại diện đến từ 11 quốc gia, trong đó có Việt Nam, Azerbaijan, Gruzia, Ấn Độ, Trung Quốc, Serbia và Nam Phi. Đây là một phần của dự án quốc tế dành cho giảng viên và nhà nghiên cứu trẻ do Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga triển khai.

Thay vì giới hạn trong các bài giảng lý thuyết, chương trình đặt người tham dự trước những vấn đề gắn với đặc thù công nghiệp và môi trường của Tây Siberia. Các chuyên gia TIU trình bày về an toàn sinh thái, tác động của hoạt động khai thác dầu khí đối với thủy quyển của khu vực, phát triển bền vững tại Bắc Cực, năng lượng tái tạo và các công nghệ xử lý nước mới.

Một trong những nội dung thực tế là phục hồi đất bị ô nhiễm dầu. Người tham dự tìm hiểu các vấn đề môi trường phát sinh từ giếng dầu khí đã ngừng khai thác, phương pháp xử lý những khu vực chịu tác động của hoạt động công nghiệp và cách cân bằng giữa phát triển năng lượng với các mục tiêu môi trường. Chương trình chính thức còn dành thời gian cho việc giải quyết tình huống về mối quan hệ giữa công nghệ và phát triển bền vững.

Tại “Nhà máy quy trình” của TIU, các nhóm trực tiếp thực hành công cụ sản xuất tinh gọn. Người tham dự phải tổ chức một quy trình sản xuất mô phỏng sao cho tiết kiệm thời gian và vật liệu, giảm giá thành nhưng vẫn nâng cao hiệu quả. Hoạt động được thiết kế để chuyển những khái niệm về sử dụng tài nguyên hiệu quả thành bài toán quản lý có thể quan sát và đánh giá bằng kết quả cụ thể.

Học tại Moskva, Yekaterinburg và tổ hợp hóa dầu ở Tobolsk

Chương trình tại Tyumen được bổ sung bằng ba hướng đào tạo do các trường đại học và doanh nghiệp đối tác triển khai. Tại Đại học Quản lý Quốc gia ở Moskva, học viên tiếp cận những phương pháp quản trị nhằm thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững. Nội dung được xây dựng trên cơ sở kinh nghiệm của chương trình thạc sĩ về quản lý phát triển bền vững của trường.

Tại Yekaterinburg, Đại học Liên bang Ural phụ trách hướng “Quản lý chuyển dịch năng lượng”. Các giảng viên, nhà nghiên cứu quốc tế tìm hiểu sự chuyển đổi của ngành năng lượng toàn cầu và những năng lực mới cần thiết trong bối cảnh cơ cấu năng lượng đang thay đổi. Nội dung này dựa một phần trên chương trình thạc sĩ quốc tế “Global Energy Business” của trường.

Điểm thực hành công nghiệp được đặt tại tổ hợp ZapSibNeftekhim của SIBUR ở Tobolsk. Tại đây, người tham dự tìm hiểu cách một doanh nghiệp hóa dầu quy mô lớn đưa các yếu tố về trách nhiệm môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả và mục tiêu khí hậu vào mô hình kinh doanh. Chương trình này được xây dựng thành một hướng riêng với chủ đề “Phát triển bền vững – nền tảng của mô hình kinh doanh doanh nghiệp lớn”.

Việc kết hợp nhiều địa điểm đào tạo phản ánh cách Viện Mùa hè 2026 được thiết kế: một vấn đề được tiếp cận từ cả đại học lẫn doanh nghiệp. Người học nghiên cứu nền tảng khoa học tại TIU, tiếp cận khía cạnh quản trị ở Moskva, tìm hiểu chuyển dịch năng lượng tại Yekaterinburg và quan sát việc áp dụng các nguyên tắc phát triển bền vững trong hoạt động sản xuất tại Tobolsk.

Hướng tới các dự án khoa học sau chương trình

Tại lễ bế mạc, Hiệu trưởng Đại học Công nghiệp Tyumen Yuri Klochkov cho biết mục tiêu của chương trình không chỉ là chuyển giao kiến thức trong hai tuần. Ông mong muốn những mối liên hệ hình thành tại Viện Mùa hè tiếp tục phát triển thành hợp tác lâu dài về khoa học và giáo dục, đồng thời khẳng định TIU sẵn sàng tiếp nhận các đề xuất hợp tác từ những người tham dự.

Đây cũng là định hướng chung của dự án Viện Mùa hè. Năm 2026, toàn bộ chương trình có 126 giảng viên và nhà nghiên cứu trẻ đến từ 27 quốc gia tham gia các khóa đào tạo tại nhiều trường đại học Nga. Sau hai tuần, học viên được cấp chứng nhận nâng cao trình độ; các trường chủ trì tiếp tục duy trì liên hệ với cựu học viên, mời tham dự hội nghị, hội thảo và phát triển những sáng kiến nghiên cứu chung.

Yếu tố hợp tác quốc tế được thể hiện ngay từ lễ khai mạc tại Moskva, nơi các nhà khoa học trẻ của Nga, Việt Nam, Serbia và Bosnia và Herzegovina tham gia phiên thảo luận về hợp tác khoa học xuyên biên giới. Các đại biểu trao đổi về triển vọng cũng như những rào cản đối với việc xây dựng các dự án nghiên cứu giữa các quốc gia.

Trong phiên phản hồi cuối chương trình tại Tyumen, các đại biểu cũng đề cập tới những mối quan hệ nghề nghiệp hình thành trong hai tuần. Giảng viên Noilbek Khudoykulzoda của Đại học Quốc gia Khujand mang tên Viện sĩ B. Gafurov, Tajikistan, cho biết bên cạnh kinh nghiệm chuyên môn, ông đánh giá cao sự cởi mở và tinh thần làm việc của những thành viên đến từ các nước khác nhau.

Vasily Ilich, trợ giảng Đại học Belgrade, Serbia, cho rằng trải nghiệm tại Nga có giá trị lớn hơn những gì ông hình dung trước chuyến đi. Ông bày tỏ hy vọng chương trình không phải điểm kết thúc mà sẽ trở thành khởi đầu cho các mối quan hệ hợp tác khoa học tiếp theo.

Bên cạnh đào tạo, các hoạt động văn hóa được bố trí để người tham dự tìm hiểu lịch sử và đời sống tại những địa phương mà chương trình đi qua. Theo TIU, các hoạt động giao lưu và những không gian trao đổi không chính thức cũng được sử dụng để các nhà nghiên cứu từ nhiều quốc gia xây dựng quan hệ nghề nghiệp và chia sẻ kinh nghiệm.

Viện Mùa hè 2026 tại Tyumen kết thúc bằng lễ trao chứng nhận sau 14 ngày đào tạo. Đối với các đại biểu Việt Nam và đồng nghiệp quốc tế, chương trình tập trung vào ba nhóm vấn đề xuyên suốt gồm công nghệ, sinh thái và an toàn, từ những thách thức môi trường của vùng dầu khí Tây Siberia đến quản trị chuyển dịch năng lượng và ứng dụng các nguyên tắc phát triển bền vững trong hoạt động của doanh nghiệp công nghiệp.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Đại học Công nghiệp Tyumen: news.tyuiu.ru/v-tiu-podveli-itogi-mezdunarodnogo-letnego-instituta
• Dự án Viện Mùa hè: summerinstitute.ru/schedules/tyumenskiy-industrialnyy-universitet/