Doanh nghiệp Việt – Nga tìm cơ hội hợp tác sản xuất dài hạn

Hàng trăm đại diện doanh nghiệp và tổ chức xúc tiến thương mại Việt Nam – Nga đã gặp gỡ tại TP.HCM ngày 5/8, tìm cơ hội mở rộng hợp tác từ thương mại sang sản xuất, công nghệ và chuỗi cung ứng. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh kim ngạch hai chiều năm 2025 đạt 4,77 tỷ USD, trong khi hai nước đang hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD.

Từ mua bán hàng hóa đến xây dựng chuỗi cung ứng

Hội nghị Kết nối giao thương Việt Nam – Liên bang Nga 2026 do Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương phối hợp với Trung tâm Xuất khẩu Moskva (MEC) và Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển Xuất khẩu Công nghiệp Moskva (MOSPROM) tổ chức. Sự kiện nằm trong Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại năm 2026 và quy tụ đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội cùng cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Theo số liệu được công bố tại hội nghị, thương mại Việt Nam – Nga đạt 4,77 tỷ USD trong năm 2025, tăng 4% so với năm trước. Số liệu của Hải quan Việt Nam cho thấy xuất khẩu của Việt Nam sang Nga đạt gần 2,26 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 2,51 tỷ USD. Bốn tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch hai chiều đạt 1,72 tỷ USD, duy trì đà tăng so với cùng kỳ.

Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Hoàng Minh Chiến nhận định quy mô thương mại dưới 5 tỷ USD hiện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và quan hệ hợp tác giữa hai nước. Hội nghị vì vậy được tổ chức để doanh nghiệp trực tiếp giới thiệu năng lực, trao đổi nhu cầu, tìm đối tác và xác định những cơ hội có khả năng chuyển thành dự án cụ thể.

Một trong những thay đổi được nhấn mạnh là hợp tác không nên chỉ dừng ở xuất nhập khẩu hàng hóa. Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ TP.HCM (HASI) Võ Thanh Tuấn cho rằng hai bên cần tiến sâu hơn vào phát triển nhà cung cấp, chuỗi cung ứng, chuyển giao công nghệ và đầu tư sản xuất. Tính đến đầu năm 2026, Nga có 220 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn gần 996 triệu USD, trong khi Việt Nam có khoảng 18 dự án tại Nga với tổng vốn khoảng 1,64 tỷ USD.

Công nghiệp hỗ trợ và công nghệ mở thêm dư địa hợp tác

Từ nhu cầu của doanh nghiệp hai nước, một số nhóm ngành được xác định có khả năng kết nối trực tiếp. Trong công nghiệp hỗ trợ, các lĩnh vực được quan tâm gồm cơ khí chính xác, khuôn mẫu, linh kiện, điện – điện tử, nhựa và cao su kỹ thuật cùng các dịch vụ phục vụ sản xuất. HASI cho biết thời gian qua đã kết nối gần 300 nhà mua hàng và nhà cung cấp giữa Việt Nam và Nga.

Máy móc, tự động hóa, công nghệ nhà máy và chuyển đổi số là hướng hợp tác khác. Doanh nghiệp Nga có khả năng cung cấp công nghệ, thiết bị, cảm biến, phần mềm và giải pháp sản xuất, trong khi doanh nghiệp Việt Nam có thể đảm nhiệm tích hợp, gia công, lắp đặt, nội địa hóa thiết bị và dịch vụ sau bán hàng. Cách phân công này mở khả năng hình thành chuỗi giá trị thay vì quan hệ đơn thuần giữa bên bán và bên mua.

Thiết bị chế biến thực phẩm, bao bì, chuỗi lạnh và logistics công nghiệp cũng được đặt vào nhóm có triển vọng. Việc doanh nghiệp Nga tham dự triển lãm thực phẩm và đồ uống tại Việt Nam trong tháng 8 không chỉ hướng tới sản phẩm tiêu dùng mà còn mở cơ hội về máy móc chế biến, vật liệu đóng gói, hệ thống truy xuất nguồn gốc, kho lạnh và vận chuyển.

HASI cho biết sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp Nga tìm hiểu đối tác và năng lực sản xuất tại Việt Nam, đồng thời kỳ vọng phía Nga tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp Việt tiếp cận thị trường Nga và Liên minh Kinh tế Á – Âu. Cục Xúc tiến thương mại cũng cam kết tiếp tục hỗ trợ kết nối, tháo gỡ vướng mắc và đề xuất cơ chế nhằm tạo thuận lợi hơn cho hoạt động giao thương.

Doanh nghiệp Nga hướng tới hiện diện dài hạn tại Việt Nam

Một tín hiệu đáng chú ý tại hội nghị là sự thay đổi trong cách doanh nghiệp Nga nhìn nhận thị trường Việt Nam. Thay vì chỉ tìm kiếm cơ hội xuất khẩu sản phẩm, phía Nga quan tâm nhiều hơn tới hợp tác sản xuất, nội địa hóa và phát triển những dự án dài hạn. MOSPROM coi Việt Nam là một thị trường quan trọng trong chiến lược mở rộng quan hệ công nghiệp của Moskva.

Tổng giám đốc MOSPROM Olga Starikova cho biết Moskva đang chú trọng thu hút doanh nghiệp nước ngoài nội địa hóa sản xuất và xây dựng liên doanh. Thành phố giới thiệu các công cụ như cơ chế hỗ trợ một cửa, chương trình vay ưu đãi, tín dụng đầu tư và hỗ trợ xuất khẩu, đồng thời mời doanh nghiệp Việt Nam tìm hiểu hệ sinh thái công nghiệp tại Nga. Các ngành được ưu tiên gồm dược phẩm, thiết bị y tế, xe điện, công nghệ lưu trữ năng lượng, vi điện tử, điện tử vô tuyến và công nghiệp thực phẩm.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp Moskva cũng muốn mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Theo thông tin được chia sẻ trong chuyến làm việc, một số công ty Nga đã có văn phòng hoặc hoạt động kinh doanh tại TP.HCM và phía MOSPROM kỳ vọng danh sách này tiếp tục tăng sau chương trình kết nối.

Dược phẩm và thiết bị y tế nổi lên như một lĩnh vực mới được phía Nga quan tâm. Sau cuộc làm việc với Sở Y tế TP.HCM, MOSPROM đánh giá thị trường còn nhiều tiềm năng và cho biết sẽ phối hợp với các cơ quan liên bang Nga nhằm thúc đẩy việc công nhận lẫn nhau đối với thuốc và sản phẩm y tế, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp Nga tiếp cận Việt Nam.

Moskva đồng thời mời doanh nghiệp Việt Nam tham dự Diễn đàn Công nghiệp Moskva dự kiến diễn ra từ ngày 21 đến 24/10 tại Đặc khu kinh tế Technopolis Moscow. Sự kiện được giới thiệu như một cơ hội để doanh nghiệp Việt tìm hiểu hệ sinh thái công nghiệp, gặp gỡ đối tác và khảo sát khả năng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao.

Với mục tiêu thương mại song phương 10 tỷ USD, nội dung được các bên đưa ra tại TP.HCM tập trung vào việc bổ sung những hình thức hợp tác có giá trị cao hơn cho trao đổi hàng hóa truyền thống. Các hướng được đề cập trải từ phát triển nhà cung cấp, máy móc và tự động hóa đến dược phẩm, thiết bị y tế, công nghiệp thực phẩm và logistics, cùng với khả năng nội địa hóa sản xuất và xây dựng các dự án liên doanh tại cả Việt Nam và Nga.

Văn phòng Du học Nga viết nội dung sau khi tham chiếu thông tin từ các nguồn:

• Bộ Công Thương Việt Nam: moit.gov.vn/tin-tuc/hoi-nghi-ket-noi-giao-thuong-viet-nam-lien-bang-nga-dien-ra-ngay-5-8.html
• Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam: vcci.com.vn/news/viet-nam-nga-mo-rong-du-dia-hop-tac-thuong-mai-song-phuong