Duyệt thí điểm chuyển đổi hệ thống giáo dục đại học mới tại Nga

Chính phủ Liên bang Nga đã chính thức phê duyệt các quy định triển khai dự án thí điểm chuyển đổi sang hệ thống giáo dục đại học mới trong giai đoạn từ năm học 2026–2027 đến năm học 2029–2030. Theo quyết định được Thủ tướng Mikhail Mishustin ký ban hành ngày 19/6/2026, dự án sẽ tiếp tục được triển khai tại 17 cơ sở giáo dục đại học tham gia thí điểm, với mục tiêu xây dựng các chuẩn đào tạo mới, điều chỉnh cấu trúc các bậc học và hoàn thiện mô hình giáo dục đại học phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Chương trình không chỉ tác động đến thời gian đào tạo ở các bậc học mà còn mở rộng phạm vi áp dụng đối với hơn 100 ngành và chuyên ngành khác nhau, từ khoa học tự nhiên, công nghệ thông tin đến y học, dược học và kỹ thuật.

Nội dung và phạm vi của dự án thí điểm

Theo thông báo được công bố trên trang chính thức của Chính phủ Nga, dự án thí điểm về đổi mới các cấp độ giáo dục nghề nghiệp sẽ tiếp tục được thực hiện trong giai đoạn 2026–2027 đến 2029–2030. Các văn bản quy định liên quan cùng danh mục ngành đào tạo nằm trong phạm vi thí điểm đã được Thủ tướng Mikhail Mishustin ký phê duyệt.

Trong khuôn khổ dự án, thời gian đào tạo bậc đại học cơ bản sẽ kéo dài từ 4 đến 6 năm, trong khi chương trình thạc sĩ có thời lượng từ 1 đến 3 năm. Tổng cộng 17 trường đại học tham gia thí điểm sẽ đảm nhiệm việc xây dựng các tiêu chuẩn giáo dục mới cho bậc đại học cơ bản và đại học chuyên sâu, đồng thời xây dựng các yêu cầu đối với chương trình đào tạo nghiên cứu sinh.

Các quy định mới xác định việc triển khai dự án được thực hiện thông qua các chương trình đại học cơ bản, đại học chuyên sâu gồm chương trình thạc sĩ và bác sĩ nội trú, cùng với các chương trình đào tạo sau đại học dành cho nghiên cứu sinh. Đối với một số chương trình đào tạo chuyên sâu như bác sĩ nội trú, việc triển khai có thể được thực hiện theo từng giai đoạn.

Những trường đại học tham gia dự án có trách nhiệm xây dựng và phê duyệt các chuẩn đào tạo tương ứng, bao gồm cả quy định về thời gian học tập phù hợp với các nội dung được nêu trong sắc lệnh của Tổng thống Nga ban hành ngày 12/5/2023 và được sửa đổi vào ngày 22/1/2026.

Hơn 100 ngành đào tạo nằm trong chương trình chuyển đổi

Theo kế hoạch, việc đào tạo trong khuôn khổ dự án thí điểm sẽ tiếp tục được triển khai ở hơn 100 chuyên ngành và lĩnh vực đào tạo. Danh mục này bao gồm nhiều nhóm ngành quan trọng như toán học và cơ học, khoa học máy tính và khoa học thông tin, an toàn thông tin, vật lý và thiên văn học, hóa học, y học, dược học, khoa học sinh học, nông học, địa chất thủy văn, quản lý đất đai, cơ khí chế tạo, giao thông vận tải và nhiều lĩnh vực khác.

Trong quá trình thực hiện, các trường đại học sẽ xây dựng các chương trình đào tạo cụ thể dựa trên những tiêu chuẩn mới được ban hành. Đây được xem là bước tiếp theo trong quá trình cải cách giáo dục đại học đã được khởi động từ năm 2023.

Chính phủ Nga cũng quy định hiệu quả của quá trình đào tạo trong dự án thí điểm sẽ được đánh giá theo các tiêu chí đã được phê duyệt tại Nghị định số 1302 ngày 9/8/2023. Các kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để xem xét mức độ thành công của mô hình mới và khả năng mở rộng trong tương lai.

Nghị định số 755 của Chính phủ Liên bang Nga về việc triển khai dự án thí điểm chính thức có hiệu lực kể từ ngày được công bố.

Tiếp nối lộ trình cải cách giáo dục đại học từ năm 2023

Dự án chuyển đổi sang hệ thống giáo dục đại học mới được Nga khởi động từ năm 2023. Trong mô hình này, sinh viên theo học theo hai cấp độ chính là đại học cơ bản và đại học chuyên sâu, thay cho cách tiếp cận trước đây.

Một thay đổi đáng chú ý là chương trình nghiên cứu sinh được tách thành một loại hình giáo dục nghề nghiệp độc lập, tập trung vào nhiệm vụ đào tạo đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và cán bộ nghiên cứu trong tương lai.

Theo bà Natalia Shafinskaia và các cơ quan quản lý giáo dục Nga, việc hoàn thiện các chuẩn đào tạo mới, xác định thời lượng học tập phù hợp và xây dựng hệ thống đánh giá đồng bộ là những nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn thí điểm từ năm học 2026–2027 đến năm học 2029–2030.

Thông qua quá trình này, các trường đại học tham gia sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chương trình đào tạo và các yêu cầu đối với từng bậc học, đồng thời tạo cơ sở thực tiễn cho việc triển khai rộng rãi hệ thống giáo dục đại học mới trong tương lai.