Tổng kết hoạt động khoa học và giáo dục đại học Nga năm học 2025/2026

Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko và Bộ trưởng Khoa học và Giáo dục Đại học Valery Falkov đã tổng kết hoạt động của Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga trong năm 2025 tại phiên họp tổng kết của bộ. Theo đánh giá được công bố, nhiều nhiệm vụ lớn liên quan đến phát triển khoa học, giáo dục đại học và đào tạo nguồn nhân lực đã được triển khai hiệu quả. Dự án quốc gia “Thanh niên và Trẻ em” hoàn thành 100% các chỉ tiêu đề ra, trong khi quá trình chuyển đổi sang mô hình giáo dục đại học mới tiếp tục được mở rộng. Cùng với đó, các chương trình phát triển công nghệ, xây dựng hạ tầng nghiên cứu hiện đại và nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực cho nền kinh tế cũng ghi nhận những kết quả đáng chú ý.

Dự án quốc gia và các chương trình trọng điểm đạt kết quả tích cực

Phát biểu khai mạc phiên họp, Phó Thủ tướng Dmitry Chernyshenko cho biết Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học đã hoàn thành nhiều nhiệm vụ quy mô lớn trong năm qua. Các lĩnh vực trọng tâm bao gồm thực hiện các mục tiêu quốc gia do Tổng thống Nga đề ra, đào tạo nguồn nhân lực, triển khai dự án quốc gia “Thanh niên và Trẻ em” cũng như chương trình nhà nước về phát triển khoa học – công nghệ của Liên bang Nga.

Theo ông, dự án quốc gia “Thanh niên và Trẻ em” là một trong những chương trình có quy mô lớn nhất hiện nay với khoảng 52 triệu người thuộc nhóm đối tượng mục tiêu. “Khi triển khai dự án đã có sự phối hợp liên ngành rất lớn. Kết quả của năm vừa qua cho thấy mức độ hoàn thành các chỉ tiêu của dự án đạt 100%”, ông nhấn mạnh. Trong khuôn khổ chương trình này, Nga tiếp tục xây dựng mạng lưới các khuôn viên đại học hiện đại trải dài từ Kaliningrad đến Nam Sakhalin.

Các chương trình chủ lực như “Ưu tiên 2030”, hệ thống Trường Kỹ thuật tiên tiến và các phòng thí nghiệm dành cho thanh niên tiếp tục được định hướng phục vụ mục tiêu nâng cao năng lực công nghệ quốc gia. Bên cạnh đó, sau các phiên họp chiến lược do Thủ tướng Mikhail Mishustin chủ trì, Nga đã hình thành mô hình các tổ hợp khoa học – sản xuất, thông qua và triển khai 38 chiến lược phát triển dành cho các trường đại học kỹ thuật, đồng thời xây dựng cơ chế tổng công trình sư.

Trong lĩnh vực đời sống sinh viên, hiện có hơn 50.000 gia đình trẻ đang theo học tại các cơ sở giáo dục đại học ở Nga và đang nhận được nhiều hình thức hỗ trợ. Năm 2025, các trường đại học cũng tổ chức gần 35.000 hoạt động thể thao với hơn một triệu người tham gia. Mô hình thể thao phygital hiện đã được phát triển tại 148 trường đại học.

Đẩy mạnh cải cách giáo dục đại học và phát triển nguồn nhân lực

Bộ trưởng Valery Falkov cho biết năm 2025 là năm đầu tiên Nga triển khai đầy đủ chiến lược phát triển khoa học – công nghệ cùng các dự án quốc gia hướng tới mục tiêu dẫn đầu về công nghệ. Ông nói: “Rất nhiều việc đã được thực hiện và tái cấu trúc để đạt được các mục tiêu và nhiệm vụ do Tổng thống Vladimir Putin đề ra, đặc biệt trong việc tăng cường tương tác giữa doanh nghiệp và khoa học, đào tạo nhân lực theo nhu cầu thực tiễn và xây dựng hạ tầng trong nước hiện đại”.

Theo Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học, công tác hoàn thiện khung pháp lý trong lĩnh vực khoa học và giáo dục đại học được tập trung vào bốn hướng chính gồm củng cố chủ quyền công nghệ, phát triển công nghệ sinh học và các bộ sưu tập tài nguyên sinh học, nâng cao vai trò của Viện Hàn lâm Khoa học Nga trong quản lý khoa học, đồng thời hỗ trợ các nhà khoa học trẻ và sinh viên.

Trong năm học 2025-2026, hệ thống giáo dục đại học Nga tiếp tục ghi nhận sự gia tăng số lượng sinh viên. Các chỉ tiêu tuyển sinh được lấp đầy tới 99,5%. Quá trình chuyển đổi sang mô hình giáo dục đại học mới cũng được đẩy mạnh. Đến nay đã có 581 chương trình đào tạo được xây dựng trong khuôn khổ mô hình mới, với hơn 70.000 sinh viên theo học.

Bộ trưởng Falkov nhấn mạnh việc triển khai mô hình giáo dục mới được thực hiện từng bước, chú trọng duy trì ổn định xã hội và bảo đảm sự đồng thuận của cộng đồng học thuật, sinh viên và giảng viên. Một số trường đại học tham gia chương trình thí điểm đã bắt đầu tuyển sinh hoàn toàn theo các chương trình đào tạo mới.

Tăng cường hạ tầng nghiên cứu và chuẩn bị cho năm 2026

Một trong những trọng tâm của chiến lược phát triển khoa học là xây dựng hạ tầng nghiên cứu hiện đại. Nga đang phát triển mạng lưới các cơ sở nghiên cứu thuộc nhóm “megascience”, trong đó dự án nguồn bức xạ synchrotron thế hệ 4+ SKIF đã hoàn thành giai đoạn xây dựng và hiện đạt mức sẵn sàng 99,7%.

Lĩnh vực chế tạo thiết bị khoa học cũng đạt kết quả đáng chú ý. Các trường đại học hàng đầu của Nga đã phát triển thành công tám thiết bị nghiên cứu khoa học và hiện đang tiếp tục phát triển thêm 18 thiết bị mới. Song song với đó, chương trình xây dựng mạng lưới khuôn viên đại học hiện đại tiếp tục được triển khai, được xem là một phần quan trọng trong việc phát triển hạ tầng phục vụ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Tại phiên họp, các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm sẵn sàng cho mùa tuyển sinh mới dự kiến bắt đầu từ ngày 20/6. Theo kế hoạch năm 2026, Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga sẽ tiếp tục tập trung giải quyết các nhiệm vụ liên quan đến phát triển tổ hợp khoa học – công nghệ, mở rộng các chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao và tăng cường phối hợp liên ngành nhằm đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế.