Những thành tựu giáo dục và triển vọng văn hóa Việt – Nga

Ngày 18/3, Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội đã tổ chức họp báo với chủ đề “Nơi truyền thống và hiện đại hội tụ: những thành tựu giáo dục và triển vọng văn hóa”, thu hút sự tham dự của đông đảo cơ quan báo chí, truyền thông cùng các tổ chức có hoạt động hợp tác với phía Nga như Hội Hữu nghị Việt – Nga hay ban nhạc Bạch Dương. Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm Crimea tái thống nhất với Nga, đồng thời mở ra những trao đổi sâu rộng về hợp tác song phương trong lĩnh vực giáo dục và văn hóa.

Phát biểu khai mạc, Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội, ông Vladimir Murashkin, nhấn mạnh vai trò của truyền thống trong việc định hình tương lai hợp tác: “Truyền thống là nền tảng để chúng ta xây dựng những hình thức hợp tác mới”. Theo ông, tại Việt Nam, nền móng cho mối quan hệ hợp tác giáo dục giữa hai nước đã được đặt từ rất sớm bởi Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Không chỉ dừng ở yếu tố lịch sử, ông Murashkin còn khẳng định vị thế đặc biệt của Việt Nam trong chính sách đối ngoại của Nga: “Đối với Nga, Việt Nam không chỉ là một cái tên, mà là một trong những đối tác chiến lược quan trọng nhất tại khu vực châu Á và trên thế giới. Là đất nước mà chúng tôi luôn trân trọng.” Nhận định này một lần nữa cho thấy chiều sâu và tính bền vững của quan hệ hai nước, vốn đã được xây dựng qua nhiều thập kỷ.

Theo các nguồn tin được chia sẻ tại họp báo, hợp tác giáo dục Việt – Nga không phải là một chương mới, mà là dòng chảy liên tục từ những năm 1950, khi các sinh viên Việt Nam đầu tiên sang Liên Xô học tập. Từ nền tảng đó, hàng nghìn trí thức đã trở về đóng góp cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Tiếp nối truyền thống, Chính phủ Nga hiện duy trì chính sách ưu tiên đặc biệt với khoảng 1.000 suất học bổng toàn phần mỗi năm dành cho Việt Nam, từ bậc đại học đến sau đại học. Đây được xem là một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai quốc gia.

Để đưa thông tin đến gần hơn với học sinh, sinh viên Việt Nam, trong năm 2025 đã có 4 triển lãm giáo dục quy mô lớn được tổ chức. Đặc biệt, trong tháng 3/2026, đại diện nhiều trường đại học hàng đầu của Nga đã trực tiếp sang Việt Nam, làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo và ký kết hợp tác với các địa phương, cơ sở giáo dục.

Năm 2026 cũng được công bố là Năm chéo về khoa học và giáo dục giữa Nga và Việt Nam. Trong khuôn khổ này, Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội dự kiến triển khai hàng loạt hoạt động quy mô lớn như Ngày Văn hóa Nga, tham gia Diễn đàn Hiệu trưởng các trường đại học hàng đầu hai nước, cùng nhiều dự án giáo dục và triển lãm mới.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là “Tuần lễ tiếng Nga” dự kiến tổ chức vào tháng 6/2026, nhân dịp kỷ niệm Ngày Quốc khánh Nga (12/6) và ngày sinh của đại thi hào Aleksandr Pushkin (6/6). Sự kiện hứa hẹn mang đến nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa đa dạng, góp phần lan tỏa ngôn ngữ và văn hóa Nga đến công chúng Việt Nam.

Song song với đó, Trung tâm cũng triển khai các sáng kiến như chương trình “Đại sứ tiếng Nga”, trong đó các giảng viên trẻ từ Nga sẽ trực tiếp sang giảng dạy tại các trường chuyên và các cơ sở đào tạo tiếng Nga tại Việt Nam. “Thay vì những giáo trình khô khan, các giảng viên trẻ nhiệt huyết từ Nga sẽ được cử sang Việt Nam để trực tiếp giảng dạy… Mục tiêu của chúng tôi là giúp thế hệ trẻ Việt Nam không chỉ hiểu về một thời kỳ Xô viết hào hùng mà còn thấy được một nước Nga hiện đại, năng động và đầy tiềm năng phát triển.”, ông Murashkin cho biết.

Ngoài ra, các hoạt động hợp tác còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như tổ chức cuộc thi Olympic tiếng Nga, phối hợp với các viện nghiên cứu, triển khai sự kiện khoa học – công nghệ như “Hakatom” với Tập đoàn Rosatom, cũng như tăng cường giao lưu báo chí và các chuyến lưu diễn nghệ thuật.

Trong năm qua, Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội đã tổ chức hơn 600 sự kiện và đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng quy mô trong năm 2026, thậm chí hướng tới “phá kỷ lục” về số lượng hoạt động. Đáng chú ý, trong thời gian tới, một nhóm nhạc lớn từ Nga cũng được tiết lộ sẽ sang Việt Nam biểu diễn, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa.

Phần hỏi – đáp tại họp báo diễn ra trong không khí cởi mở, với nhiều câu hỏi xoay quanh vai trò của Trung tâm trong thúc đẩy hợp tác giáo dục, văn hóa, cũng như kế hoạch mở rộng hợp tác với các nước ASEAN và các đối tác quốc tế. Những trao đổi này cho thấy sự quan tâm của báo chí Việt Nam đối với việc phản ánh khách quan các vấn đề lịch sử và hiện tại, hướng tới tăng cường hiểu biết và hợp tác.

Với những hoạt động đã, đang và sẽ triển khai, Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội tiếp tục đóng vai trò là cầu nối quan trọng, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Nga. Như ông Murashkin khẳng định, các chương trình hợp tác không chỉ hướng tới hiện tại mà còn nhằm xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai, đặc biệt là trong thế hệ trẻ — những người sẽ tiếp tục viết tiếp câu chuyện hữu nghị giữa hai dân tộc.