Đại học Quốc gia Hà Nội hợp tác công nghệ lượng tử với Đại học MISIS

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga, sáng 25/3 (giờ địa phương), Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tới thăm và làm việc tại Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia MISIS – một trong những cơ sở nghiên cứu hàng đầu thế giới về vật liệu tiên tiến và công nghệ lượng tử. Tham gia đoàn công tác có Phó Giám đốc điều hành Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) Nguyễn Hiệu.

Tại đây, Thủ tướng cùng đoàn đã tham quan phòng thí nghiệm công nghệ lượng tử siêu dẫn, đồng thời có buổi làm việc với ban lãnh đạo, cán bộ và sinh viên nhà trường. Hiệu trưởng MISIS, bà Alevtina Chernikova, đã giới thiệu tổng quan về truyền thống, thành tựu cũng như định hướng phát triển của trường, đồng thời nhấn mạnh những kết quả hợp tác hiệu quả giữa MISIS và ĐHQGHN trong thời gian qua.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc GS. Alexey Ustinov – nhà khoa học hàng đầu thế giới trong lĩnh vực công nghệ lượng tử – được cử sang công tác tại ĐHQGHN với vai trò đồng Viện trưởng Viện Công nghệ Lượng tử. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tăng cường chuyển giao tri thức, xây dựng đội ngũ nghiên cứu chất lượng cao và thúc đẩy các dự án công nghệ lượng tử tại Việt Nam theo chuẩn quốc tế.

Nhân dịp này, ĐHQGHN và MISIS đã chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác về đào tạo nguồn nhân lực, trao đổi chuyên gia và triển khai các nghiên cứu chung trong lĩnh vực công nghệ lượng tử – một trong những lĩnh vực mũi nhọn của khoa học công nghệ hiện đại.

Trọng tâm của thỏa thuận hợp tác giữa hai bên là việc phối hợp xây dựng Trung tâm Công nghệ Lượng tử tại Việt Nam. Theo Phó Giám đốc điều hành ĐHQGHN Nguyễn Hiệu, hai bên đã thống nhất thúc đẩy các nội dung hợp tác quan trọng như thiết kế phòng thí nghiệm, chuyển giao công nghệ và phát triển đội ngũ nghiên cứu nhằm đảm bảo trung tâm đạt tiêu chuẩn quốc tế.

ĐHQGHN dự kiến sẽ rà soát quy hoạch khu nghiên cứu, bổ sung không gian phòng thí nghiệm lượng tử trong tổng thể dự án trung tâm khoa học, đồng thời phối hợp với các chuyên gia từ MISIS trong việc thiết kế hệ thống phòng sạch và các hạng mục kỹ thuật chuyên sâu. Về phía đối tác, MISIS bày tỏ sẵn sàng tham gia trực tiếp vào quá trình thiết kế, xây dựng cũng như triển khai các hoạt động nghiên cứu chung.

Hiệu trưởng Alevtina Chernikova khẳng định MISIS có thế mạnh nổi bật trong các lĩnh vực như khoa học vật liệu, công nghệ lượng tử và công nghệ tiên tiến, đồng thời cam kết hỗ trợ ĐHQGHN trong việc chuyển giao công nghệ máy tính lượng tử, đào tạo chuyên gia và phát triển các dự án nghiên cứu chung. Bà kỳ vọng sự hợp tác này sẽ tạo ra những sản phẩm khoa học cụ thể, đóng góp thiết thực cho sự phát triển khoa học – công nghệ của Việt Nam trong tương lai.

Quan hệ hợp tác giữa ĐHQGHN và MISIS thực tế đã được đặt nền móng từ tháng 5/2025, khi hai bên ký thỏa thuận khung về hợp tác giáo dục và nghiên cứu trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như vật liệu tiên tiến, trí tuệ nhân tạo, công nghệ nano và năng lượng tái tạo. Trên cơ sở đó, nhiều hoạt động hợp tác cụ thể đã được triển khai.

ĐHQGHN đã cử sinh viên sang học các chương trình thạc sĩ về vật lý lượng tử tại MISIS, đồng thời tiếp nhận giảng viên và nghiên cứu viên trẻ tham gia các nhóm nghiên cứu mạnh của phía Nga. Hai bên cũng phối hợp tổ chức Hội thảo quốc tế “Gặp gỡ Hà Nội về Công nghệ Lượng tử”, quy tụ hơn 100 nhà khoa học trong và ngoài nước, từng bước hình thành mạng lưới nghiên cứu lượng tử giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

Việc mời các chuyên gia quốc tế, đặc biệt là GS. Alexey Ustinov, tham gia hoạt động học thuật tại ĐHQGHN không chỉ góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu trong nước mà còn tăng cường kết nối khoa học quốc tế. Đây được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng một hệ sinh thái nghiên cứu – đào tạo – ứng dụng công nghệ lượng tử tại Việt Nam.

Thông qua hợp tác với MISIS trong chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Minh Chính, ĐHQGHN tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong việc triển khai các định hướng lớn về phát triển khoa học công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao. Những bước đi cụ thể này không chỉ góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế mà còn mở ra triển vọng đưa công nghệ lượng tử trở thành một trong những hướng nghiên cứu chiến lược của Việt Nam trong giai đoạn tới.