Đại học Quốc gia Hà Nội đẩy mở rộng không gian học thuật Việt – Nga

Nhân dịp Năm Khoa học và Giáo dục Việt – Nga, ngày 10/3/2026, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “Không gian học thuật Việt Nam – Liên bang Nga: Hợp tác giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học trong kỷ nguyên số” theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Sự kiện không chỉ là diễn đàn học thuật mà còn là bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy hợp tác toàn diện giữa các cơ sở giáo dục và nghiên cứu của hai quốc gia trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ.

Trước thềm hội thảo, Phó Giám đốc ĐHQGHN Phạm Bảo Sơn đã có buổi làm việc với ông Kalganov Vyacheslav Genadievich, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại thành phố Saint Petersburg. Cuộc gặp tập trung vào các định hướng hợp tác chiến lược trong giáo dục đại học, nghiên cứu khoa học và giao lưu nhân dân, qua đó mở ra nhiều triển vọng mới giữa ĐHQGHN và một trong những trung tâm khoa học – văn hóa hàng đầu của Nga.

Tăng cường hợp tác với Saint Petersburg trong đào tạo và nghiên cứu

Tại buổi làm việc, Phó Giám đốc Phạm Bảo Sơn nhấn mạnh mong muốn học hỏi kinh nghiệm từ Saint Petersburg trong việc phát huy vai trò của các trường đại học đối với phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Ông đặc biệt đề cập đến việc gắn kết chặt chẽ giữa đại học với chính quyền và cộng đồng nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ và giải quyết các vấn đề thực tiễn như phát triển đô thị thông minh, bảo vệ môi trường hay an toàn thực phẩm.

Đây cũng là một trong những định hướng quan trọng trong chiến lược phát triển của ĐHQGHN, hướng tới chuẩn mực của một đại học nghiên cứu đẳng cấp quốc tế.

Về phía Nga, ông Kalganov Vyacheslav Genadievich đánh giá cao tiềm năng hợp tác với ĐHQGHN, đồng thời bày tỏ mong muốn thúc đẩy các hoạt động giao lưu, trao đổi giữa hai bên. Ông cũng trân trọng mời lãnh đạo ĐHQGHN tham dự Tuần lễ Việt Nam tại Saint Petersburg vào tháng 5 tới, nhân dịp kỷ niệm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Hai bên cũng thống nhất mở rộng các chương trình trao đổi sinh viên, giảng viên và học giả. Đáng chú ý, phía Nga mong muốn tăng số lượng sinh viên Nga sang học tập tại ĐHQGHN, đồng thời tạo điều kiện cho sinh viên Việt Nam sang Nga, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ.

Phó Giám đốc Phạm Bảo Sơn cũng nhấn mạnh tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, trong đó có công nghiệp bán dẫn – lĩnh vực mà ĐHQGHN đang tích cực tham gia trong các chương trình phát triển quốc gia.

Hội thảo quốc tế: kết nối tri thức và công nghệ trong thời đại AI

Diễn ra ngay sau đó, hội thảo quốc tế đã thu hút sự tham gia của đông đảo nhà khoa học, giảng viên và chuyên gia từ Việt Nam và Liên bang Nga. Sự kiện tập trung vào việc thúc đẩy hợp tác trong giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các công nghệ mới nổi đang phát triển mạnh mẽ.

Phát biểu tại hội thảo, Trưởng ban Hợp tác và Phát triển ĐHQGHN Lê Tuấn Anh khẳng định Liên bang Nga là đối tác chiến lược quan trọng của nhà trường. Hiện nay, ĐHQGHN đang hợp tác với hơn 20 trường đại học và viện nghiên cứu của Nga trong các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học, trao đổi học giả và sinh viên.

Các hoạt động hợp tác đã và đang được mở rộng sang nhiều lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, vật liệu tiên tiến, công nghệ hàng không vũ trụ, công nghệ sinh học và hệ thống công nghệ số. Những chương trình học thuật và hội thảo quốc tế gần đây đã thu hút hàng trăm nhà khoa học tham gia, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của không gian hợp tác học thuật Việt – Nga.

Chủ tịch Chi hội Hữu nghị Việt – Nga tại ĐHQGHN Nguyễn Đình Đức cũng nhấn mạnh tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao và khoa học cơ bản, đặc biệt trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0. Ông đề xuất tăng cường trao đổi học thuật, thúc đẩy các chương trình đào tạo và nghiên cứu chung, đồng thời mở rộng cơ hội giao lưu cho sinh viên và nghiên cứu sinh hai nước.

Hướng tới hệ sinh thái học thuật bền vững

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý tại hội thảo là các tham luận về việc xây dựng các trung tâm nghiên cứu chung giữa các trường đại học Việt Nam và Nga. Những trung tâm này được kỳ vọng sẽ tập trung phát triển công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, tạo ra các sản phẩm khoa học có giá trị ứng dụng cao.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề cập đến vai trò của tiếng Nga như một công cụ thúc đẩy hợp tác quốc tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Các tham luận về đổi mới giáo trình trong kỷ nguyên AI, xây dựng hạ tầng học thuật số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục hay kinh tế – xã hội đã thu hút sự quan tâm lớn. Những chia sẻ này không chỉ mang tính học thuật mà còn gắn liền với thực tiễn, mở ra nhiều hướng hợp tác cụ thể.

Đáng chú ý, ông Malgin Artem Vladimirovich – Phó Hiệu trưởng Đại học MGIMO – đã giới thiệu dự án thành lập phân hiệu MGIMO tại Hà Nội. Theo đó, cơ sở này dự kiến đào tạo sinh viên Việt Nam trong các lĩnh vực như quốc tế học, khu vực học, kinh tế, công nghệ thông tin và kỹ thuật, với chương trình giảng dạy bằng cả tiếng Nga và tiếng Anh.

Trong khi đó, Giám đốc Quỹ Truyền thống và Hữu nghị Nguyễn Quốc Hùng nhấn mạnh vai trò của Diễn đàn Trí thức Việt – Nga như một hệ sinh thái học thuật số, giúp kết nối các thế hệ nhà khoa học, chia sẻ tri thức và thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm khoa học.

Phát biểu tại hội thảo, ông Kalganov Vyacheslav Genadievich tiếp tục khẳng định vai trò của ĐHQGHN như một trung tâm kết nối quan trọng, không chỉ với các trường đại học mà còn với hệ thống giáo dục phổ thông, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai.

Đẩy mở rộng không gian học thuật Việt – Nga

Hội thảo “Không gian học thuật Việt Nam – Liên bang Nga” không chỉ là dịp trao đổi học thuật mà còn đặt nền móng cho những hợp tác lâu dài và thực chất. Từ việc xây dựng các phòng thí nghiệm chung, triển khai dự án nghiên cứu đến trao đổi học giả và sinh viên trong các lĩnh vực công nghệ mới, sự kiện đã góp phần định hình một cộng đồng khoa học Việt – Nga gắn kết, hướng tới phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.