Chương trình thực tập JEMS-28 tăng cường kết nối khoa học Việt – Nga

Ngày 2/3/2026, tại Viện Liên hợp Nghiên cứu Hạt nhân (JINR) ở thành phố Dubna (Liên bang Nga), chương trình thực tập quốc tế lần thứ 28 dành cho cán bộ quản lý và kỹ thuật – JEMS (Joint Educational and Management School) – đã chính thức khai mạc. Tham gia khóa thực tập mùa xuân năm nay là các lãnh đạo và chuyên gia đến từ các trung tâm khoa học, cơ quan quản lý và tổ chức giáo dục của Việt Nam, Mauritania và Thổ Nhĩ Kỳ.

Chương trình JEMS được thiết kế theo hình thức đào tạo chuyên sâu kéo dài năm ngày, nhằm mang đến cho các đối tác quốc tế cái nhìn toàn diện về cơ sở nghiên cứu khoa học, hoạt động hợp tác quốc tế, các sáng kiến giáo dục cũng như hạ tầng xã hội của Viện Liên hợp Nghiên cứu Hạt nhân.

Chương trình đào tạo chuyên sâu và trải nghiệm thực tế tại các cơ sở nghiên cứu

Phát biểu tại lễ khai mạc, Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Nga Boris Sharkov – đại diện đặc biệt của Giám đốc JINR phụ trách hợp tác với các tổ chức khoa học quốc tế và Nga – nhấn mạnh vai trò quan trọng của những người tham gia chương trình đối với việc mở rộng mạng lưới hợp tác khoa học toàn cầu của viện.

Ông cho biết: “Tôi tin rằng việc làm quen với cơ sở hạ tầng độc đáo và phạm vi nghiên cứu rộng lớn của JINR sẽ trở thành nền tảng vững chắc để củng cố hợp tác”. Theo ông Boris Sharkov, các học viên của chương trình JEMS không chỉ là khách mời mà còn là những đối tác quan trọng, có khả năng thúc đẩy sự phát triển của hợp tác khoa học tại chính quốc gia của mình.

Đặc biệt, ông dành sự quan tâm lớn tới triển vọng hợp tác với Việt Nam – quốc gia được đánh giá đang có tốc độ phát triển khoa học nhanh và định hướng xây dựng hệ thống hạ tầng nghiên cứu riêng. Bên cạnh đó, ông cũng chào mừng các đại diện đến từ Mauritania và Thổ Nhĩ Kỳ, bày tỏ kỳ vọng chuyến thăm lần này sẽ góp phần đưa hợp tác giữa JINR và các tổ chức khoa học của hai nước lên một cấp độ thực tiễn và hiệu quả hơn.

Theo ban tổ chức, khóa thực tập JEMS-28 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi JINR đang chuẩn bị kỷ niệm 70 năm thành lập. Phó Thư ký khoa học trưởng của viện, ông Alexey Zhemchugov, cho biết đây là giai đoạn phát triển mạnh mẽ với nhiều dự án nâng cấp hạ tầng quy mô lớn.

Ông Alexey Zhemchugov khuyến khích các học viên tận dụng cơ hội tham gia chương trình để tìm hiểu sâu về các hướng nghiên cứu của viện, từ đó xác định những lĩnh vực hợp tác tiềm năng giữa JINR và các tổ chức khoa học tại quốc gia của mình.

Trong ngày làm việc đầu tiên, chương trình đã diễn ra hai báo cáo tổng quan về hoạt động khoa học và hợp tác quốc tế của viện. Ông Alexey Zhemchugov trình bày bài giảng giới thiệu về cơ sở hạ tầng nghiên cứu và các chương trình khoa học chủ chốt của JINR. Tiếp đó, bà Elena Badavi – Phó trưởng Bộ phận Hợp tác quốc tế – giới thiệu các định hướng hợp tác quốc tế và mạng lưới đối tác toàn cầu của viện.

Sau phần lý thuyết, các đại biểu được tham quan trực tiếp một số cơ sở nghiên cứu quan trọng của JINR. Trong đó có Nhà máy tổng hợp các nguyên tố siêu nặng tại Phòng thí nghiệm phản ứng hạt nhân – nơi thực hiện nhiều nghiên cứu tiên phong trong lĩnh vực vật lý hạt nhân. Bên cạnh đó là tổ hợp máy gia tốc NICA – dự án khoa học quy mô lớn (megascience) hàng đầu của viện, đặt tại Phòng thí nghiệm vật lý năng lượng cao.

Thúc đẩy hợp tác khoa học và giáo dục giữa các quốc gia

Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Nghiên cứu của JINR, ông Dmitry Kamanin, cho biết mục tiêu cốt lõi của chương trình JEMS là nâng cao hiểu biết của các đối tác quốc tế về hoạt động nghiên cứu cũng như đời sống học thuật tại viện, đồng thời mở ra những cơ hội hợp tác mới.

Ông nhấn mạnh rằng việc trực tiếp trải nghiệm môi trường nghiên cứu tại JINR mang lại giá trị mà các hình thức trực tuyến khó có thể thay thế: “Đối với chúng tôi, điều quan trọng nhất chính là con người. Chúng tôi có thể giải thích nhiều điều trong các cuộc họp, gửi tài liệu, nhưng điều đó không mang lại sự trải nghiệm trọn vẹn. Khác hẳn khi các bạn được tận mắt chứng kiến mọi thứ, rồi sau đó trở về và có thể tự tin nói với đồng nghiệp rằng JINR là một nơi tuyệt vời để làm việc và hợp tác”.

Trong suốt tuần thực tập, các đại biểu sẽ tiếp tục tham quan và tìm hiểu chương trình nghiên cứu tại nhiều phòng thí nghiệm của viện như Phòng thí nghiệm vật lý neutron, Phòng thí nghiệm công nghệ thông tin, Phòng thí nghiệm vật lý hạt, Phòng thí nghiệm sinh học bức xạ và Phòng thí nghiệm vật lý lý thuyết.

Chương trình JEMS-28 sẽ kéo dài đến ngày 6/3. Sự kiện sẽ khép lại bằng một bàn tròn với Ban lãnh đạo viện tại khách sạn Dubna, nơi các đại biểu tổng kết kết quả của khóa thực tập và chia sẻ những ấn tượng sau khi tham gia chương trình.

Theo ban tổ chức, khóa thực tập lần thứ 28 có sự tham gia của đại diện từ tám tổ chức khoa học và giáo dục. Đoàn Việt Nam đến từ nhiều cơ sở nghiên cứu và trường đại học lớn như Viện Khoa học và Công nghệ Hạt nhân (INST), Trung tâm các phương pháp hạt nhân tại Thành phố Hồ Chí Minh (CNT), Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), Đại học Quốc gia Việt Nam (VNU), Đại học Sư phạm Hà Nội (HNUE) và Đại học Quy Nhơn (QNU). Ngoài ra còn có đại diện của Cơ quan Quản lý an toàn bức xạ và an ninh hạt nhân Mauritania cùng Viện Nghiên cứu Khoa học cơ bản TÜBİTAK của Thổ Nhĩ Kỳ.

Việc các tổ chức khoa học từ nhiều quốc gia cùng tham gia chương trình JEMS tiếp tục khẳng định vai trò của JINR như một trung tâm nghiên cứu quốc tế quan trọng, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác khoa học – giáo dục giữa Nga và các đối tác trên thế giới, trong đó có Việt Nam.